ايران، كشوري سرشار از منابع تجديدپذير انرژي

نقشه پتانسيل انرژي خورشيدي، تقريبا تمام مناطق كشور بخصوص منطقه قرمز رنگ براي احداث نيروگاه مناسب است .

از كارهايش مي‌توان به فيلم‌هاي هم‌نفس، شبانه و مجموعه‌هاي تلويزيوني حس سوم، بي‌صدا فرياد كن و... اشاره كرد. او اصالتا جنوبي است و دوست دارد نقش‌هاي متفاوت را تجربه كند اگرچه بيشتر در نقش‌هاي منفي او را ديده‌ايم. اين بار به بهانه حضورش در سريال ساختمان 85 به سراغش رفتيم.

در مورد بازيگري به چه چيزهايي فكر مي‌كرديد و دغدغه اصلي‌تان چه بود؟

به بازي در نقش‌هايي كه من را در موقعيت‌هاي جديد شخصيتي و فردي قرار دهد و در راستاي زندگي واقعي خودم نباشد، فكر مي‌كردم و دغدغه اصلي‌ام شناسايي خودم در قالب شخصيت‌هايي بوده و هست كه اجازه تجربه زندگي ديگري در مديوم تصوير را به من بدهند. گرچه اين زندگي مجازي است، اما لذت آن نيز در همين است كه شما مي‌توانيد عواطف و حواس خود را در شرايط مجازي به كار گيريد. بدون آن كه عواقب واقعي آن دامنگيرتان شود. مثلا دزدي مي‌كنيد بدون آن كه واقعا توسط پليس دستگير شويد، اما براي ارائه درست چنين نقشي بايد آن را باور كنيد و اين باور يعني يك زندگي ديگر كه لذتبخش است.

از نظر خودم بله و اگر بيننده نيز من را در نقش‌هايي كه بازي كرده‌ام باور كرده باشد به اين دغدغه پاسخ مثبت داده شده است.

تفاوت در نقش يعني تفاوت در مختصات رواني، اجتماعي، ظاهري و اساسا موقعيتي كه شخصيت گسترده وسيعي را در بر مي‌گيرد. حتي ضرباهنگ و زمان‌بندي رفتار‌هاي بدني بازيگر نيز بايد به تناسب نقش تغيير كند، الزاما معني‌اش اين نيست كه يك بار دكتر باشيد، بار ديگر خلبان و... گرچه اين هم نوعي از تفاوت در نقش است. ممكن است يك بازيگر چندين بار نقش يك پليس را بازي كند ولي در موقعيت‌هايي با مختصات متفاوت اين هم نوعي از تفاوت در نقش محسوب مي‌شود.

خيلي كم اتفاق مي‌افتد. علت آن هم عدم ريسك‌پذيري كارگردانان در انتخاب بازيگر است. يعني عموما براي نقش‌هايي به سراغ شما مي‌آيند كه قبلا امتحانتان را درخصوص ارائه مشابه آنها پس داده‌ايد و دليل ديگر وجود فيلمنامه‌هايي است كه در طيف‌هاي نزديك به هم نوشته مي‌شوند. وقتي موضوعات تكراري است نقش‌ها هم تكراري مي‌شوند. دليل اين امر نيز محدوديت‌هايي است كه اكثر دست‌اندركاران اين حرفه از آن مطلع‌اند از جمله آنها خط قرمز‌هاي سليقه‌اي است.

اتفاقا نقش‌هاي من كاملا از يكديگر متفاوت بوده‌اند. تفاوت در نقش‌ها صرفا مثبت يا منفي بودن آنها نيست. بلكه تغيير در مختصات آنهاست.

شخصيت‌هاي به اصطلاح منفي از آن جهت كه با محيط اطراف خود در تعارض و تقابل قرار دارند چالش‌پذير هستند و به همين دليل از ابعاد شخصيتي پيچيده‌تري برخوردارند. اين چند بعدي بودن آنها را از ريتم يكنواخت و عادي زندگي روزمره مردم جدا كرده و باعث برجسته شدنشان مي‌گردد.

علت، عملكرد حرفه‌اي آقاي فخيم‌زاده است و نقش‌هايي به من پيشنهاد مي‌دهند كه برايم قابل‌قبول است.البته من تاكنون با كارگردان‌هايي مانند بهرام بيضايي، نيكخواه آزاد، راما قويدل، اميد بنكدار و كيوان علي‌محمدي نيز كار كرده‌ام و فعاليتم محدود به كارهاي آقاي فخيم‌زاده نبوده،‌ نيست و نخواهد بود. اصل همكاري مبتني بر طي شدن مراحل حرفه‌اي هر كاري است.

از نظر من هر دو.

در هيچ مقطعي از كار با هيچ‌كس رودربايستي نداشته باشم. اين يعني حرفه‌‌اي بودن.

خير فقط آشنايي نبود. اگر نقش را دوست نداشتم اين همكاري تكرار نمي‌شد.

كسي كه دست و پا مي‌زند تا از دست آنچه تقدير برايش رقم زده، بگريزد؛ انساني در نوسان بين جبر و اختيار.

نمي‌دانم. اما براي خودم اين باور رخ داده است. وگرنه اين نقش را بازي نمي‌كردم.

با توجه به مختصات نقش من و آقاي فخيم‌زاده به اين نتيجه رسيديم كه شهرستاني بودن هاشم كه منجر به لهجه‌دار بودن او مي‌شود، مي‌تواند انتخاب درستي باشد و روي نقش اثر خود را بگذارد.

بله. من متولد آبادان هستم و در آنجا بزرگ شده‌ام به همين دليل هم روي لهجه مسلط بودم.

من با اين‌گونه نقش‌ها قهر نكرده‌ام كه بخواهم آشتي كنم، نقش مثبت و هر نقش ديگري كه بتوانم از عهده آن بربيايم را با پرداخت شخصيتي ـ موقعيتي درست با كمال ميل مي‌پذيرم.

چون آنها علاوه بر اين‌كه زن و شوهر هستند، همكار هم هستند و طبيعي است كه با هم تبادل نظر كنند و تاييد يكديگر را بخواهند.

طبيعي است كه در سكانس آخر به نهايت شناخت خود از نقش رسيدم چون بيشترين زمان را با آن سپري نموده‌ام.

فقط مي‌توانم به شاه سكانس نقش خودم اشاره كنم كه سكانس‌هاي پاياني بازي‌ام در ساختمان 85 است.

فراهم شدن 4 عامل اساسي ضامن كيفيت است. اول، فيلمنامه خوب و اصولي هم از نظر محتوا و هم از نقطه ساختار. دوم، پول و سرمايه كافي كه با مديريت درست در زمان مقرر و قيدشده در قراردادها در اختيار عوامل كار و پروژه قرار گيرد و كسي نگران دريافت آن نباشد. سوم، انضباط كاري. چهارم، به كار‌گيري عوامل متخصص و كاربلد در همه زمينه‌ها.

در اولين گفت‌وگو از اين موضوع با حجت‌الاسلام و المسلمين دكتر حميد‌ پارسانيا، عضو هيات علمي دانشگاه تهران، رئيس كميسيون حوزوي شوراي عالي انقلاب فرهنگي و رئيس سابق دانشگاه باقرالعلوم(ع) به گفت‌وگو نشستيم.

مطرح شدن الگوي اسلامي ـ ايراني پيشرفت در بدو امر نشان‌دهنده اين است كه ما توسعه مدرن و توسعه‌اي را كه در غرب مطرح شده و اكنون از سوي كشورهاي مختلف در اقصا نقاط جهان مورد كپي‌برداري قرار مي‌گيرد، الگوي تام و تمامي براي خود نمي‌دانيم. با عنايت به مشكلات و معضلاتي كه اين نوع توسعه چه به لحاظ اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و... به وجود آورده و چه به لحاظ مباني و اصول، چه انتقادهايي به اين نوع توسعه وارد است؟ توسعه و پيشرفت از مفاهيمي هستند كه به دليل نسبت‌هاي گسترده با ديگر مفاهيم از ابعاد نظري وسيعي برخوردارند ازجمله مفاهيم تاثيرگذار در معاني اين واژگان عبارتند از: هدف، انسان و عقل. مقصود از هدف، غايت و جهتگيري‌اي است كه مقصد و در نتيجه مسير توسعه و مفاهيم متناظر با آن‌ را تعيين مي‌كند.

درباره مفاهيمي مثل انسان، هويت انساني، فرهنگ، تاريخ و فلسفه تاريخ بايد گفت توسعه، پيشرفت و حركت، وصف آنهاست يا به توصيف موضوع توسعه انساني و اجتماعي مي‌پردازند. عقل و عقلانيت در تبيين اهداف، آرمان‎ها، مديريت و برنامه‎ريزي مربوط به اين مفاهيم به كار مي‌روند. هر دسته از مفاهيم و مباني سه‎گانه ياد شده در واقع بخشي از مبادي و اصول موضوعه و مباني توسعه و پيشرفت را تامين مي‌كند.

ما امروزه با مفهوم و معنايي‌ از توسعه، پيشرفت، ترقي و رشد مواجه‌ايم كه براساس برخي از مباني شكل گرفته، تجسم يافته و با الگوي رفتاري خود، هم همه جهان را درگير مسائل خود كرده و هم جوامع را به 2 بخش توسعه ‎يافته يا توسعه‎ نيافته تقسيم كرده است.

بي‎توجهي به مباني ياد شده و صور گوناگوني كه توسعه به تبع زمينه‌هاي تاريخي و مباني معرفتي خود مي‌تواند پيدا كند، اين خطر را مضاعف مي‌كند مفهومي از توسعه كه در شرايط تاريخي و فرهنگي خاص خود به وجود آمده است، الگوي رفتاري مديران و برنامه‎ريزاني شود كه از مباني معرفتي و زمينه‌هاي تاريخي ديگري بهره مي‌برند. به همين دليل، نخبگان علمي و فرهنگي جامعه لازم است هم هويت توسعه مدرن را با توجه به مباني نظري و زمينه‌هاي اجتماعي و تاريخي آن بازخواني كنند و هم الگوي پيشرفت و توسعه را به لحاظ مباني معرفتي اسلامي و زمينه‌هاي تاريخي و تمدني جهان اسلام عرضه كنند.

توسعه مدرن به لحاظ غايت و هدف، صورت و سيرتي دنيوي و سكولار دارد، يعني تمنيات اين جهاني بشر را يا با صرف‌نظر از ابعاد معنوي هستي يا با انكار صريح ديگر ساحت‎هاي هستي دنبال مي‌كند.

رويكرد اين‎ جهاني بشر موجب شده تا معنويت نيز در چارچوب برنامه‌ريزي‌هاي دنيوي جهان مورد نظر قرار گيرد. انسان، فرهنگ و تاريخ در انديشه مدرن اعم از آن كه تفسيري فردي يا اجتماعي داشته باشد، در ابعاد زندگي دنيوي و اين ‎جهاني، موضوع مطالعات و برنامه‎ريزي‌هاي توسعه است. عقل و عقلانيت توسعه مدرن چيزي فراتر از عقلانيت ابزاري يا فهم عرفي نيست. اين عقلانيت، توان داوري درباره آرمان‎ها و بنيان‎هاي توسعه مدرن و قدرت پرسشگري از اصول و مباني آن را ندارد. اين اصول و مباني از مسلمات، مشهودات و مقبولات جهان امروز است.

امت اسلامي در سده اخير به دلايلي تاريخي مقهور توسعه مدرن بوده و هويت و ابعاد فرهنگي و تمدني خود را فراموش كرده است. قرن بيستم، قرن پيروي مقلدانه يا اقتباس از توسعه مدرن براي حل مشكلات جامعه اسلامي بود و تجربه آن، ناكارآمدي اين نوع الگوگيري را براي جوامع غيرغربي كه از زمينه‌هاي معرفتي و تاريخي ديگري برخوردارند، نشان داده است.

برخي كه توسعه مدرن را سرنوشت محتوم بشريت مي‌دانند، انقلاب اسلامي ايران را حاصل مقاومت فرهنگ اسلامي در برابر حركت نابخردانه و شتابزده يا مقلدانه توسعه مدرن مي‌دانند. در اين ديدگاه، حركت سالم عبور از نگاه معنوي جهان اسلام با لحاظ واقعيت تاريخي موجود آن است. از نظر آنان، به جاي مقابله در رويارويي مستقيم با پيشينه تاريخي و فرهنگي جامعه اسلامي بايد با استفاده از عقلانيت ابزاري، ظرفيت‌هاي تاريخي اسلامي را به تناسب اقتضائات توسعه و دنيوي مدرن بازخواني و بازسازي كرده و آنها را در پوشش نوعي سكولاريسم پيچيده و پنهان به صورت سوخت، جهت وصول به اهداف اين توسعه مصرف كرد. توصيه‌اي كه هابرماس در دانشگاه تهران براي قرائت و بازخواني ديانت در پرتوي مرجعيت عقل ابزاري و عرفي اظهار كرد، نمونه‌اي از اين ديدگاه است. نظريه پست سكولاريسم او كه متضمن قرائت سكولار از دين و معنويت است، بخشي از تلاش جهان غرب براي غلبه بر معنويت برپاخاسته جهان امروز است.

انقلاب اسلامي ايران مقاومتي كور در برابر توسعه مدرن نيست. اين انقلاب بخشي از خيزش تمدني جهان اسلام براي وصول به توسعه متناسب با فرهنگ و تمدن اسلامي است. اين انقلاب در مواجهه با توسعه مدرن نيازمند عقلانيتي است كه با رويكرد انتقادي خود، هم از حدود مرزي و كرانه‌هاي وجودي تمدن مادي غرب پرسش كند و هم با عبور از مرزهاي جهان موجود، آفاق معنوي اسلامي را فراروي بحران زندگي انسان معاصر به نمايش گذارد.

فرهنگ و تاريخ اسلامي براي رسيدن به مقصد و غايت اجتماعي و تمدني خود، نيازمند به الگويي است كه از مسير علم و عقلانيت متناسب با آن توليد شده و بسط يافته باشد. مرجعيت عقلانيت مدرن يعني مرجعيت عقلانيت ابزاري، آن هم با قرائت پوزيتيويستي يا پراگماتيستي بر فضاي معرفتي علم، مانعي جدي جهت توليد اين الگو است. عقلانيت اسلامي داراي سطوحي از عقل استنباطي، متافيزيكي، نظري، عملي و ابزاري است و حضور اجتماعي اين سطوح، نيازمند حذف موانع اجتماعي آن و وجود حداقل‎هايي است كه تضمين‎كننده آزادي مثبت براي انديشه و تفكر باشد.

مراد از آزادي مثبت در عرصه تفكر و انديشه، حضور فرصت‌هاي اجتماعي مساوي و يكسان است. در شرايطي كه ادبيات مربوط به توسعه مدرن بر فضاي معرفت علمي مرجعيت پيدا كرده باشد و سازمان‎ها و ساختارهاي علمي براساس اين مرجعيت به مديريت علم بپردازند يا دست كم در جهت درهم شكستن آن اقدامي نكنند، خلاقيت‌هاي فردي فرهيختگان نيز بروز و ظهور مناسب پيدا نخواهد كرد.

مديريت علم، هنگامي كه بي‎توجه به هويت دانش مدرن، نقشي تداركاتي و سخت‎افزارانه را ايفا مي‌كند، در بهترين حالت به نسبت دانش و اقتصاد آن در چارچوب شاخص‌هاي رشد و توسعه مدرن بسنده مي‌كند، يعني نسبت فرهنگ و علم، نسبت مغفول و فراموش شده آن است.

مديريت سخت‎افزارانه و تداركاتچي ‎مآبانه علم تنها بستر را براي هجوم ادبياتي هموار مي‌كند كه براي بخشي ديگر از جهان در مسير توسعه مدرن توليد و انباشت شده است. اين نوع از مديريت در مرحله نخست، دانشگاه‌ها را از تعامل سازنده دو حوزه علم و فرهنگ محروم مي‌سازد و در مرحله دوم، آخرين منفذهاي گفت‎وگو را با لايه‌هاي عميق علوم اسلامي در حوزه‌هاي علميه خفه مي‌كند.

بله، حضور سرفصل‌ها و عناوين ترجمه‌اي دروس و مباحث سياستگذاري علم بايد متناسب با نيازها و شرايط تاريخي و تمدني ما سازمان يابد، زيرا بسط و گسترش اين رشته كه تحت پوشش اهدافي چون توسعه دانايي‎محور يا دانش‎بنياد انجام مي‌شود، بدون تصرفات و تاملات عميق معرفت‎شناختي، مديريت علم را به جاي عبور از مرزهاي جهان موجود به‎ گونه‌اي مونتاژ در مسير سبقت به سوي اهداف و غايات اين جهان و توسعه و بسط آن تجهيز مي‌كند.

بدون شك، آفات اين نوع از برنامه‎ريزي براي توسعه و پيشرفت اسلامي كمتر از آفات و آسيب‌هاي حركت‌هاي كور علمي‌اي نيست كه در حاشيه مرجعيت دانش مدرن انجام مي‌شود.

خودش در رابطه با اين مسابقه مي‌گويد: من و گروهمان ركورددار برنامه‌سازي در حوزه كودك و نوجوانيم.من تاكنون بيش از هزار برنامه مسابقه اجرا كرده‌ام، البته بين پخش مسابقه محله حدود 4 سال فاصله افتاد و متوقف شد. من از نظر اجراي مسابقه هم ركورد دارم. حالا كاري به خوب و بدش ندارم.  در بخش ورزشي هم از نظر سابقه برنامه ورزش و مردم ركورد‌دار است.

روشن‌پژوه متولد 1343 شهر كرمان است. ‌ سال 1369 به جمع مجريان شبكه 2 پيوست. او 12 سال پيش از ورود به تلويزيون، بازيگر تئاتر بود.

روشن‌پژوه بتازگي اجراي مسابقه «با هم» از گروه فرهنگ و هنر شبكه يك سيما را هم عهده‌دار شده است.

با اين مجري موفق تلويزيون درباره اجراي كودكان و بايدها و نبايدهايش همصحبت شديم.او دنياي بچه‌ها را دوست دارد و برايمان خاطرات زيادي از شيطنت‌هاي كودكان در حين اجراهايش تعريف مي‌كند.

روشن‌پژوه تلاش مي‌كند بچه‌هاي نسل اينترنت و رايانه را تشويق به جنب و جوش و تحرك كند. او نگران بچه‌هايي است كه شب و روزشان را با بازي‌هاي رايانه‌اي سپري مي‌كنند؛ بچه‌هايي كه به قول روشن‌پژوه همه هيجانشان در نوك انگشتانشان خلاصه شده است.

اجراي برنامه مسابقه محله سابقه‌اي حدودا 20 ساله دارد. به نظر شما رمز ماندگاري اين برنامه در چيست؟

ما دوربين را كه مي‌كاريم خيلي اتفاقات مي‌افتد. وقتي من سلام مي‌كنم يك پسربچه از پشت سرم رد مي‌شود. من گفته‌ام هيچ وقت در هيچ شرايطي ضبط دوربين را متوقف نكنيد. بگذاريد دوربين كار خودش را بكند. بچه ممكن است پشتك بزند، گريه بكند يا قهقهه بزند و...

ما دريچه‌اي به واقعيت زندگي بچه‌ها باز كرده‌ايم. نه به آنها مي‌گوييم آرام باش، نه مي‌گوييم داد نزن، و نه...

مثل برنامه‌هاي ديگر خيلي به فكر نصيحت كردن نيستيم. مي‌بينيم بچه دارد پشتك مي‌زند. به او مي‌گوييم دو تاي ديگر هم بزن.

برنامه نود به ريشه‌ها مي‌پردازد. با همه محدوديت‌ها و مشكلاتي كه وجود دارد فردوسي‌پور از خيلي چيزها انتقاد مي‌كند. بيننده‌اي كه تا 2 صبح نود را مي‌بيند مي‌داند در انتها با يك فراغ خاطر مي‌رود مي‌خوابد. چون كسي پيدا شده كه درددلش را گفته است. در برنامه ما هيجانات دروني بچه‌ها ارضا مي‌شود. همان كارهايي كه بچه‌ها مي‌كنند به تصوير كشيده مي‌شود.

ما بيشتر از 2000 بازي در اين برنامه طراحي كرده‌ايم. بارها آموزش و پرورش از ما خواسته كتابي را با ‌عنوان بازي‌هاي بومي محلي بنويسيم. اينها سرگرمي‌هايي هستند كه در فضاهاي محدود قابل اجرا هستند.

بازهاي ما كارهايي هستند كه بچه‌ها خوششان مي‌آيد. بزرگ‌ترها از بچه‌ها مي‌خواهند اين كارها را نكنند. وقتي من كودك بودم عاشق اين بودم كه از اين جور بازي‌ها كنم. با بچه‌ها كنار ديوار مي‌ايستاديم و جاپا مي‌گرفتيم و از ديوار بالا مي‌رفتيم.

بچه‌ها در برنامه ما توانايي‌هاي جسمي و حركتي‌شان را نشان مي‌دهند. علي صادقي از همين برنامه بود كه به سمت بازيگري كشيده شد.

در شبكه 2 برنامه‌اي به نام با بچه‌هاي مدرسه‌ اجرا مي‌كرديم كه همين تم را داشت. اين برنامه را كه ضبط مي‌كرديم علي صادقي آمد و گفت من تئاتر بازي مي‌كنم.

من مي‌توانم بازي او در برنامه‌مان را پيدا كنم و به شبكه بدهم تا پخش بشود.‌ خيلي از افراد ديگر در همين جور برنامه‌ها كشف مي‌شوند و در بخش رسانه‌اي به سرانجامي مي‌رسند.

خيلي وقت‌ها اين طوري بوده. من بچه‌ها را كه مي‌بينم حالم جا مي‌آيد. به هر حال رسم كار ما اين است. اگر خداي نكرده بزرگ‌ترين سوگ هم سراغم بيايد، بايد كارم را به نحو مطلوب انجام بدهم. چند وقت پيش ساعت 4 صبح از خواب بيدار شدم و به سمت بندرعباس رفتم. با تاخير هواپيما ساعت 9 رسيدم. 5 ساعت زميني تا بندر جاسك رفتم. تازه سفر من از آن لحظه شروع شد. بعد در آنجا مي‌بينم كه برخي بچه‌ها از امكانات اوليه زندگي محروم‌اند. اينها خيلي من را اذيت مي‌كند. كاري از دست من برنمي‌آيد. من خيلي شاهكار كنم مي‌توانم 20 نفرشان را موقتي راه بيندازم.

من در مسير چابهار كپرهايي ديدم كه جلوي آن 10 تا بچه داشتند با كله عروسك فوتبال بازي مي‌كردند. بچه‌ها من را نشناختند. چون تلويزيون نداشتند. هديه‌هايي را كه مي‌خواستيم در برنامه به بچه‌ها بدهيم به آنها داديم. هداياي ما يك قرص مسكن نيم ساعته هم نبود.

يك بار وارد مغازه‌اي شدم. مغازه‌دار گفت چرا چهره‌تان خندان نيست. به شوخي گفتم وقتي برنامه اجرا مي‌كنم مي‌خندم چون قرار است پول‌ بگيرم، اما الان قرار است به شما پول‌ بدهم، پس نمي‌خندم.

قرار نيست همه پيام‌ها مستقيم به بچه‌ها ارائه بشود. من يك مسابقه مي‌سازم و در آن مي‌گويم اين حركت را انجام بدهيد. بچه مي‌گويد فلاني از اين ارتفاع افتاد، پس من بايد مراقب باشم.

شما يك برنامه آموزشي تلويزيون را پخش كنيد و بعد برويد از مردم نظرسنجي كنيد. بپرسيد حرف‌هاي برنامه چقدر در زندگي‌ات تاثير داشت.

دوران نصيحت سپري شده است. فرزندان ما الان از معلم‌ها بيشتر مي‌فهمند. چون بچه تمام وقت در اينترنت مي‌چرخد و با تلفن همراه كار مي‌كند. تنوع رسانه‌ها زياد شده است.

برنامه‌هاي تلويزيون هر كدام بايد هويتي داشته باشند. با كوچك‌ترين اشاره شما بايد يادتان بيايد كه اين صدا يا تصوير مربوط به كدام برنامه است. ما 20 سال پيش اين را در تلويزيون پيدا كرديم.

وقتي بچه‌ها مي‌گويند يك و يك و يك من خيلي بيشتر خوشحال مي‌شوم تا مثلا بگويند روشن‌پژوه. وقتي من را مي‌بينند و مي‌گويند يك و يك و يك مي‌فهمم كه من را از اين برنامه شناخته‌اند. اما اگر بگويند روشن‌پژوه مي‌فهمم كه من را از جاي ديگري شناخته‌اند.

او در كارهايش گاه از خطوطي كه يادآور مينياتورهاي متاخر و گاه اشكال خوشنويسي است، بهره گرفته است.

هزاوه‌اي كه مدرك دكتري آموزش هنر را  از دانشگاه كلمبياي نيويورك و مدرك فوق‌دكتري در زمينه موزه‌شناسي و موزه‌داري از دانشگاه نيويورك دريافت كرده، پيش از اين دوره فوق‌ليسانس خود را در رشته نقاشي و طراحي در دانشگاه نيويورك گذرانده است.

او تاكنون در نمايشگاه‌هاي بسياري در ايران و خارج از ايران شركت داشته كه ازجمله آن مي‌توان به نمايشگاه سيتي‌آرت نيويورك، شابرن گالري ايرلند، نيوجرسي، موزه هنرهاي معاصر ايران و... اشاره كرد.

آخرين آثار هنري هزاوه‌اي نيز در گالري‌هاي پاسارگاد، گالري هما و ماه مهر به نمايش درآمده بود.

تدريس در دانشگاه و تنظيم و تاليف و ترجمه مقالات و كتاب‌هاي متعدد درباره هنر معاصر، آموزش هنر و موزه‌داري نيز از ديگر دستاوردهاي اين هنرمند ايراني است. در حاشيه اين نمايشگاه با وي درباره نقاشي امروز ايران و نگاه جهاني به اين هنر به گفت‌وگو نشستيم.

آثار ارائه شده در اين نمايشگاه همگي آبستره اكسپرسيونيسم هستند. آيا هميشه به اين سبك تركيبي گرايش داشته‌ايد؟

شايد به همين دليل باشد كه براي تشكيل اتاق فكر سينما در تلويزيون از وي نيز دعوت به عمل آمد تا تجربيات و پيشنهادات خود را براي اعتلاي برنامه‌ها و فيلم‌هاي كودك در تلويزيون بيان كند. ما نيز براي شما همين كار را كرديم و به سراغ ابراهيم فروزش كارگردان سينماي كودك رفتيم تا درباره نقش و كاركردهاي تلويزيون در ارتباط با كودكان بپرسيم.

مصاحبه‌اي كه در ذيل مي‌خوانيد محصول اين گفت و شنود است كه حول محور تلويزيون و نسبت آن با مخاطبان كودك صورت گرفته است.

به نظر مي‌رسد كه در اوج و فرود بخش كودك و نوجوان و فراز و نشيبي كه طي اين 2 دهه تجربه كرده نسبت معنادار و مستقيمي بين سينما و تلويزيون به عنوان دو رسانه متفاوت وجود داشته است. به اين معني كه مثلا در دهه 60 كه سينماي كودك در دوران طلايي خود به سر مي‌برد برنامه‌هاي تلويزيون در بخش كودك و نوجوان نيز از شرايط مطلوب‌تري نسبت به اكنون برخوردار بودند و چه‌بسا سينما بسياري از ايده‌هاي خود را از تلويزيون وام مي‌گرفت يا دست‌كم متاثر از آن بود. با اين مقدمه مي‌خواستم نظر شما را درباره تاثيرات مثبت تلويزيون در رشد و اعتلاي سينماي كودك و نوجوان بدانم؟

اين طبقه‌بندي مخاطب در حوزه كتاب صورت گرفته است. مثلا رده سني الف تا جيم كه هر كدام آنها مخصوص يك طيف از كودكان است. اگر اين طبقه‌بندي در حوزه سينما و تلويزيون هم اتفاق بيفتد كار خوبي است هر چند كه در اينجا نسبت به كتاب كمي سخت‌تر است بويژه اين كه سطح توليدات ما در حوزه كودك و نوجوان بسيار پايين است و لذا امكان اين تقسيم‌بندي تا حد زيادي مشكل است، اما به هر حال از لحاظ نظري يك تمهيد مخاطب‌شناسي و روان‌شناختي خوبي است كه بايد درباره آن فكر كرد. يك مساله ديگري هم كه در حوزه تلويزيون نمود بيشتري دارد و بر ساخت و توليد برنامه‌هاي كودك تاثير مي‌گذارد، ساختار سازماني و مديريتي آن است؛ به همين دليل گاهي به دليل تغيير مديران و فقدان سياست ثابت و نهادينه شده نمي‌تواند به تداوم يك فرآيند منطقي و موثر اميدوار بود. لذا به نظر من در تلويزيون به سياست‌هاي نهادينه شده و باثباتي نياز است تا يك ايده خوب بتواند به سرانجام برسد مثل همين اتاق فكري كه قرار است در تلويزيون تشكيل شود و به سينماي كودك كمك كند. اميدوارم كه اين اتفاق بتواند به شكل ثابت ساماندهي شود تا تاثيرات مثبت آن را در عمل شاهد باشيم.

ذبيح‌الله پورشيب (پورشب)‌ جوان 22 ساله و بلندبالاي ايلامي كاراته ايران با اقتدار خاصي توانست سيزدهمين مدال طلاي بازي‌هاي آسيايي و نخستين طلاي كاراته را براي ايران به ارمغان آورد. همان ورزشكاري كه حدود 2 ماه پيش از شروع بازي‌ها، توانست با خلق يك شگفتي بزرگ، در 2 ديدار تداركاتي كه در شهر انزلي برگزار شد سعيد فرخي، قهرمان نامي كاراته جهان و آسيا و دارنده طلاي امسال المپيك ورزش‌هاي رزمي جهان را شكست دهد و پيراهن سنگين وزن (84 + كيلوگرم)‌ ايران را بر تن كند.

پورشيب كه در 17 سالگي و نخستين حضور بين‌المللي خود مدال برنز رقابت‌هاي قهرماني جهان را در قبرس براي كشورمان به ارمغان آورده بود در 19 سالگي مدال طلاي اميدهاي جهان را در تركيه به دست آ‌ورد و در 20 سالگي طلاي اميدهاي آسيا در مالزي را كسب كرد. او در 21 سالگي و در نخستين حضورش با پيراهن تيم ملي بزرگسالان، صاحب طلاي قهرماني آسيا در كشور چين شد و امسال در 22 سالگي خود را به عنوان برترين كاراته‌كاي وزن آخر و صاحب مدال طلاي بازي‌هاي آسيايي گوانگجو معرفي كرد.

سايت بازي‌هاي آسيايي و تلويزيون چين شما را ذبيح‌الله پورشب معرفي كرد در حالي كه در داخل كشور با نام پورشيب شناخته مي‌شويد...!

تيم اعزامي به دوحه از بازيكنان بسيار پرتجربه‌اي سود مي‌برد. مثلا تركزاد و فرخي كه از آن مسابقه‌ها صاحب مدال برنز شدند، ماه پيش از آن مسابقه‌ها در رقابت‌هاي جهاني هم صاحب برنز شده بودند يا ويشگاهي و حسين روحاني كه در دوحه طلا گرفتند صاحب طلاي قهرماني جهان هم بودند. تيم امسال ما كاملا جوان بود و جز ويشگاهي هر يك از ما بين 20 تا 22 سال داشتيم و بيش از يك‌سال، سابقه حضور در تيم ملي بزرگسالان را نداشتيم. با اين حال از روز نخست مسابقه‌ها با هدف كسب هر 4 طلا به ميدان رفتيم و نتايج به دست آمده هم قابل‌قبول بود. به اين ترتيب كه قاسمي 20 ساله در روزي كه واقعا روز او نبود بدشانسي آورد. مهدي‌زاده 21 ساله هم واقعا با حق‌خوري مواجه شد. به نظر من او حتي شايستگي دريافت طلا را داشت.

سنگين وزن‌هاي تيم ملي هم كه طلا گرفتند. به طور كلي به دليل المپيكي نبودن كاراته‌، سطح كيفي بازي‌هاي آسيايي خيلي بالاست و تيم‌هاي اين قاره،‌ اولويت را به اين رقابت‌ها مي‌دهند و تيم دوم خود را به رقابت‌هاي قهرماني جهان اعزام مي‌كنند.

آسيب‌ديدگي در ورزشي مثل كاراته امري متداول و گريزناپذير است. اين كه ضربه‌اي با سرعت و قدرت زده شود و كنترلي بر آن نباشد به مراتب ساده‌تر از اين است كه با ملاحظه و كنترل همراه شود. در كاراته بسيار پيش مي‌آيد كه حريفان به طور تصادفي و در حالتي نامتعادل ضربه سنگيني از حريف دريافت كنند ولي اين نكته كاملا غيرتعمدي است و هيچ‌يك از ملي ‌پوشان ما در اين زمينه كم‌دقت و بي‌ملاحظه نيستند. خود من هم در طول بازي‌هاي آسيايي گوانگجو تنها يك اخطار گرفتم كه آن هم توام با امتياز بود.

من اصلا چنين عقيده‌اي ندارم و مطمئنم مربيان، بيش از هر چيزي دغدغه حفظ آبروي حرفه‌‌اي خود و افتخار‌آفريني براي كشور را دارند. اگر ادعاي اين دوستان صحيح بود آقاي رهنما، نام وحيد حسني‌پور را به عنوان خواهرزاده خود از تيم ملي خط نمي‌زد. حسني‌پور با وجود آن كه مدال طلاي قهرماني جوانان جهان را به دست آورده بود، اما در رقابت‌هاي انتخابي وزن 55 ـ كيلوگرم مغلوب قاسمي شد و رهنما براي حفظ عدالت، پيراهن ملي را به تن قاسمي كرد.

براي گزينش ملي‌پوشان، چند مرحله رقابت‌هاي انتخابي برگزار مي‌شود و افرادي كه برتري‌هاي خود را اثبات كرده باشند به عضويت تيم ملي درمي‌آيند.

مجيد عباسقلي 
گروه ورزش

صفار هرندي كه در حال حاضر معاونت فرهنگي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي را به عهده دارد در گفت‌وگو با جام‌جم ضمن بررسي عملكرد خواص در حوادث سال گذشته مي‌گويد: بدترين نوع عملكرد خواص آن است كه از نقش پيشين درون انقلاب و در واقع از گريم دوران انقلاب استفاده كنند، اما شخصيتي را كه ارائه مي‌دهند دقيقا ضد آن سابقه باشد. وي با بيان اين كه شيطان هر روز به رنگي در مي‌آيد، مي‌گويد: جريان ناپسند و نادرست هر روز جلوه تازه‌اي پيدا مي‌كند، اما جنبش بيداري كه ميان مردم شكل گرفته، متوجه انحرافات شده است.

مشروح اين گفت‌وگو را مي‌خوانيد.

براي بررسي حادثه نهم دي ماه سال گذشته لازم است ابتدا مروري بر حوادثي داشته باشيم كه منجر به رويداد نهم دي شد. در خصوص حوادثي كه بعد از انتخابات سال 88 اتفاق افتاد برخي معتقدند كه اين حوادث از مدت‌ها و سال‌ها قبل برنامه‌ريزي شده بود و بعضي‌ها نيز اين نظر را قبول ندارند و اين حوادث را به خاطر برخي اشتباهات مقطعي كه پس از انتخابات از هر 2 طرف بروز كرد مي‌دانند. نظر شما در اين زمينه چيست؟

اگر آن چيزي را كه در آستانه انتخابات 88 در صورت‌بندي جريانات مختلف سياسي و تشكل‌ها و گروه‌ها اتفاق افتاد بررسي كنيم ملاحظه مي‌كنيم كه آن جرياني كه بعدها خودش را با نام جنبش سبز معرفي كرد به نوعي امتداد همان جرياني بود كه در گذشته گاهي با نام «اصلاح‌طلب» و گاهي با نام «چپ سياسي خط امامي» جلوه كرده بود. بنابراين آنها يك پديده نوظهوري نبودند كه بگوييم دفعتا به صحنه آمدند و جامعه هيچ ذهنيت مشخصي نسبت به آنها نداشت. البته تفاوتي كه در اين مقطع وجود داشت اين بود كه در دهه گذشته، اتفاقاتي در دنيا افتاده بود و مدلي با عنوان انقلاب مخملي يا انقلاب رنگي براي دستيابي به قدرت در بعضي از كشورها تجربه شده بود. جرياني هم كه در كشور ما درصدد بود تا به هر قيمتي به قدرت دست پيدا كند از اين مدل و تجربياتي كه در ديگر كشورها اتفاق افتاده بود كمك گرفت تا بتواند بر رقيب خود پيروز شود. به عبارتي هم مي‌توان گفت كه در اين انتخابات براي اولين بار يك گروه تلاش كرد تا در يك مساله داخلي، از حمايت‌هاي خارجي بهره‌برداري كند. البته اين موضوع، پيچيدگي‌هاي خاصي دارد كه من معتقدم بايد حيطه‌ها را تفكيك كرد. به اعتقاد من وقتي 4 كانديداي انتخابات رياست‌جمهوري از سوي شوراي نگهبان تاييد شدند، همگي به لحاظ مشروعيت انتخاب براي مردم يكسان بودند. اما به لحاظ مقبوليت بايد خودشان را معرفي و به افكار عمومي مردم رجوع مي‌كردند تا اينجاي كار مي‌بينيم كه يك ساز و كار كاملا داخلي طي مي‌شد و به اعتقاد من آقاي موسوي در ابتداي ورود كاملا در اين ساز و كار حركت كرد. اما بعد از مدتي كه به تور آن جريان اصلاح‌طلب كار كشته و بخصوص حزب مشاركت و سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي افتاد، با وجود اين كه در ابتدا از اتحاد با آنها امتناع مي‌كرد اما در نهايت پذيرفت كه با آنها همكاري كند.

بنابراين قصه انقلاب رنگي از همين جاها آغاز شد. همين آقاي موسوي ، در ابتداي فعاليتش نماد سبز را به عنوان هويت شيعي علوي برگزيد اما بعدها وقتي كه اشراف شمال شهري،‌ اين نماد سبز را به گردن سگ‌هاي خود مي‌بستند و در خيابان‌ها مانور مي‌دادند مشخص بود كه ديگر بحث شيعي و علوي مطرح نيست و اين همان انقلاب رنگي است.

همين مسائل به آنجا ختم شد كه وقتي آن جريان دستپاچه‌اي كه مدت‌ها بود قدرت را از دست داده بود با مشاهده جمعيت حاضر در خيابان، وسوسه شد كه در همانجا كار را تمام كند و به پايگاه بسيج حمله كنند يا اين كه به سمت دفتر رهبري حركت كنند و در آنجا چانه‌زني كنند. اين چانه‌زني‌ها دنباله‌كار ناتمام دوره اصلاحات بود. در دوره اصلاحات قرار بود كه يك نظام جديد و يك جمهوري اسلامي تازه ايجاد شود. جمهوري اسلامي كه فقط اسم جمهوري اسلامي را داشته باشد اما رسمش چيز ديگري باشد. بنابراين وقايع پارسال در حقيقت مروري بود بر برخي تجربيات ناكام و شكست خورده گذشته حضرات چپ سياسي خط امامي كه بعد از امام در مواضع خودشان تجديدنظر كرده بودند.

اين مقدمه‌اي كه من گفتم نشان مي‌دهد كه اين ماجرا به صورت ناگهاني پيش نيامد و براي آن برنامه‌ريزي شده بود. طبيعتا گروهي كه مستقر است و دولتي هم كه سركار است براي بقا تلاش مي‌كند. برحسب عادتي كه در دوره‌هاي مختلف وجود داشته است هر كس كه رئيس‌جمهور بوده دو دوره خود را كامل كرده است. طبيعي است كه دولت اول هر رئيس‌جمهوري، كارهاي ناتمام بسياري دارد كه دلش مي‌خواهد در دوره بعد، اين كارها را تكميل كند و نگاه مردم هم غالبا با اين موضوع همراهي مي‌كند.

اين عادت انتخاباتي مردم طبيعتا گواهي مي‌داد كه گروهي كه سركار هست بايد راي بياورد اما آرايشي كه طرف مقابل گرفته بود و تلاشي كه متفاوت از هر زمان ديگري دنبال مي‌شد، دولت موجود و رئيس‌جمهور وقت را به فكر انداخت كه او هم آن طوري كه در اين شطرنج اقتضا مي‌كند، از طرف مقابل جا نماند. ترفندي كه ايشان در همين زمينه به كار گرفت و موثر هم واقع شد اين بود كه بگويد جنگ احزابي به راه افتاده است و همه جريان‌هايي، كه با انقلاب و حداقل با رهبري و مردم مساله دارند و در واقع همان نگاه اشرافيت‌زده در يك طرف قرار دارند و من در طرف ديگر.

به اين ترتيب آن مناظره، جهتي پيدا كرد كه البته برد آن براي آقاي احمدي‌نژاد بالا بود اما اگر بخواهيم قضاوت يك شخصيت منصف را كه حضرت آيت‌الله خامنه‌اي هستند داشته باشيم ايشان فرمودند كه من با بعضي از مطالبي كه در آن مناظره مطرح شد موافق نبودم.

رئيس‌جمهور در اين مناظره برگي را رو كرد و گفت كه شما همگي، يك تيم به هم پيوسته هستيد و در همين راستا از اشخاصي نام برد كه مردم نسبت به آنها حساسيت منفي داشتند، اين مسائل عامل برد ايشان بود اما طرف مقابل هم به ترفندهايي براي تخريب شخصيتي متوسل شد كه از جمله آنها مي‌توان به تمسخر و طعنه‌هاي بسيار زشت به رئيس‌جمهور اشاره كرد كه اگر روزي دفتر آنها گشوده شود روشن مي‌شود كه كار آقاي احمدي‌نژاد در آن مناظره، يك كار پاياپاي در برابر اقدامات جريان مقابل بود و از فضايي كه آنها بوجود آورده بودند متفاوت نبود. به هر حال اين فضاي ملتهب، گواهي مي‌داد كه يك خبرهايي هست. آقاي موسوي در مصاحبه‌اي با يكي از نشريات خارجي در پاسخ به اين سوال كه اگر انتخاب نشديد چه مي‌شود گفته بود: مساله اصلي ما برد و باخت در انتخابات نيست بلكه اين حركت، آغاز يك راه گسترده است.

اين صحبت نشان مي‌دهد كه موضوع اين است كه مي‌خواهند از آن پس، هيجاني را در ميان مردم دامن بزنند و به تعبيري حتي اگر برنده مي‌شدند، شايد خيابان‌ها بيشتر از آن جمعيتي را كه به عنوان اعتراض به خيابان‌ها كشيده شده بودند شاهد بود. در صورت پيروزي شايد خيابان‌ها محل حركت كارناوال‌هاي شادي مي‌شد كه مي‌خواستند ديگر خيابان‌ها را خالي نكنند و همان تئوري فشار از پايين و چانه‌زني از بالا را با اين روش محقق كنند. آن جرياني كه اينها راه انداخته بودند معنايش اين بود كه اين بار مي‌خواستند همه چيز را تمام كنند.

خواص، گروه‌هاي مختلف اجتماعي و نخبگي هستند كه هر كدام به نسبت مشخصي، داراي سهم تاثيرگذاري در مديريت كلان جامعه هستند. موضوعي كه بحث خواص را پيچيده مي‌كند اين است كه بسياري از افراد، اعتباري را كه از گذشته‌هاي نظام و انقلاب به دست مي‌آورند و با وجود اين‌كه خودشان تغيير مي‌كنند اين اعتبار مي‌ماند و مردم آنها را به اعتبار آن وابستگي گذشته كه با نظام داشته‌اند مي‌شناسند. مثلا مردم مي‌گويند كه فلاني نخست‌وزير دوران امام است در حالي كه چه بسا آن آدم در حال حاضر ديگر نسبتي با امام نداشته باشد و درون خودش به شبهه جدي در مورد حقانيت امام رسيده باشد. چنين فردي در آن زمان با حاشيه‌نشيني در كنار امام، همچون ماهي كه از خورشيد نور مي‌گيرد، نوراني مي‌شده است اما امروز آن منبع نور را قبول ندارد و نمي‌خواهد از آن نور بگيرد، بنابراين طبيعتا ديگر نوراني هم نخواهد بود و تاريك مي‌شود. آقاي موسوي در اطلاعيه‌اي كه چندي پيش منتشر كرد به حساب خودش به مسوولان نظام رهنمود داده بود كه تسليم مردم شوند و اين طور گفته بود كه مردم ما مردم خوبي هستند و حاضرند كه اشتباهات مسوولان خود را ببخشند همان‌طور كه اين كار را در مورد رهبران خود بعد از جنگ انجام دادند.

آقاي موسوي در اين بيانيه در واقع گفته بود كه امام در جنگ خطا كرده بود و مردم ما اين‌قدر بزرگوار بودند كه امام را بخشيدند. بنابراين مي‌بينيم كه نسبت اين آدم با امام در حال حاضر اين‌گونه است و معتقد است امام مملكت را به صورت انحرافي هدايت كرده و با فرصت‌سوزي، مملكت را به جنگ كشيده است و بعد از اين‌كه متوجه اشتباهات خود شده تسليم شده است. اما اين خلاف حرف‌هاي خود امام است و ايشان بعد از پايان جنگ و پذيرش قطعنامه فرمودند كه ما براي يك لحظه هم از آنچه كه در جنگ سپري كرديم پشيمان نيستيم. ديدگاه‌هاي امام اين‌گونه است اما اين آدم به خاطر اين‌كه نسبت خود را با امام قطع كرده ديدگاه‌هاي تازه‌اي پيدا كرده است. اين آدم جزو خواص است اما خاصيت او به خاطر گذشته است و وقتي به گذشته پشت‌پا مي‌زند بي‌خاصيت مي‌شود و ديگر خاص نيست.

البته كساني هم بودند كه به اينجا نرسيدند اما بر سر بعضي سليقه‌ها در نحوه اداره كشور با مدير وقت كشور كه مثلا رئيس‌جمهور است اختلاف نظر داشتند. اين پديده طبيعي است چرا كه رئيس‌جمهور مبرا از خطا نيست و نمي‌توان بر هرچه كه انجام مي‌دهد صحه گذاشت. مي‌توان از رئيس‌جمهور انتقاد كرد اما براي بعضي‌ها، انتقاد از رئيس‌جمهور آنچنان اصالت پيدا كرد كه اين موضوع به وسيله‌اي براي زاويه دادن آنها از اصل انقلاب تبديل شد. ممكن است اين اتفاق به صورت ناخواسته افتاده باشد اما چه آنها بخواهند و چه نخواهند اين اتفاق افتاد و در عمل اين‌طور شد. كساني كه به خاطر كينه از احمدي‌نژاد به سمت موسوي رفتند و با او متحد شدند، بالاصاله متحد او نبودند، يعني حاضر نبودند هيچ‌وقت در كنار او قرار گيرند، اما حوادث آن ايام و دعواهاي شخصي آنها با رئيس‌جمهور، آنها را وادار به اين كار كرد.

البته ممكن بود كه مسبب بعضي از اين دعواها هم رئيس‌جمهور بوده باشد و او به نوعي در حق طرف مقابل جفا كرده باشد. مثل همين اتفاقي كه براي آقاي متكي افتاد و ترديدي نيست كه اين اتفاق، جفاي رئيس‌جمهور در حق وزير امور خارجه بوده است كه ايشان را به گونه‌اي عزل كرد كه خبر عزل خود را از زبان رئيس‌ دولت ميزبان خود شنيد و تمسخر شد. واضح است كه اين اتفاق يك اشتباه است و اشتباه بزرگي هم هست اما اتفاقي كه در مورد آن خواص افتاد مثل اين است كه الان آقاي متكي، به اعتبار لطمه‌اي كه از اينجا خورده است با نظام زاويه پيدا كند و با كساني كه توسط اجانب و ضدانقلاب به صورت حساب شده عليه نظام برنامه‌ريزي كرده‌اند، متحد شود. اين خواص با اين‌كه همين الان هم كه با آنها صحبت مي‌كني مي‌خواهند از پذيرفتن مسووليت مستقيم حضور در حوادث پس از انتخابات طفره بروند اما به هر حال دچار چنين لغزشي شدند.

آنها مي‌گويند كه ما بي‌طرف بوديم و نقشي نداشتيم، اما بعضي اطرافيان آنها حرف‌هايي زده‌اند و خودشان برخوردهايي كرده‌اند كه با اين مساله جور در نمي‌آيد. به طور مشخص، نامه آقاي هاشمي كه يكي دو روز قبل از انتخابات خطاب به رهبري نوشته شد، چيز خيلي خطرناك و بدي بود و بسياري از حوادث بعدي را كليد زد.

در اين زمينه نمي‌توان گفت كه ما نقشي نداشتيم، البته من معتقد نيستم كه خداي نكرده آقاي هاشمي قصد داشته است در پازل دشمن بازي كند، من اصلا چنين اعتقادي ندارم و واقعا تحليل من، اين نيست ولي بالاخره مناقشات و منازعات شخصي و حتي برداشت‌هاي متفاوت ايشان از رهبري سبب شد كه ايشان در انتخابات به شكلي موضع‌گيري كند كه انتهاي آن به آشوب منتهي شود.

نزديكان ايشان كه ديگر به شكلي رسوا اين صحنه را آرايش دادند، آن خانمي كه برمي‌گردد و مي‌گويد كه اگر نتيجه بر وفق مراد ما نبود به خيابان‌ها بريزيد اين به معني فرمان آشوب است. آن هم از طرف كسي كه همه اعتبارش به خاطر انتساب به يك شخصيت است كه اعتبار آن شخصيت و خانواده او هم از انقلاب به دست آمده است.

اين موضوع فقط هم منحصر به ايشان نيست. مثلا من واقعا تعجب مي‌كنم كه آقاي كروبي حتي تا دو سه روز مانده به انتخابات با شركت در مراسم‌هايي كه در حضور رهبر معظم انقلاب برگزار مي‌شد، قصد داشت از اين راه، اعتبار كسب كند و برداشتش اين بود كه اگر خودش را در حاشيه رهبري قرار دهد، اين موضوع براي او وجاهت مي‌آورد اما بعد از انتخابات حرف‌هايي مي‌زند كه حرف‌هاي اراذل و اوباش ضد انقلاب خارجه‌نشين است.

بدترين نوع عملكرد خواص آن است كه از نقش پيشين درون انقلاب و در واقع از گريم دوران انقلاب استفاده كنند اما شخصيتي را كه ارائه مي‌دهند دقيقا ضد آن سابقه باشد. در اين حالت طبيعي است كه مردم رابطه خود را با چنين افرادي قطع مي‌كنند و اين اتفاق افتاد.

شما مردمي را تصور كنيد كه در جنگ جمل و يا نهروان شاهد رويارويي حضرت علي (ع)‌ و دشمنان ايشان بودند. در يك طرف حضرت علي (ع)‌ با آن سوابق و نزديكي با پيامبر گرامي اسلام است و در طرف ديگر در جنگ جمل، فردي همچون زبير قرار دارد. من احساس مي‌كنم كه جامعه ما هنوز زبير را نمي‌شناسد و نمي‌داند كه چه جايگاه و شخصيت عالي‌رتبه‌اي داشته است. در كلام معصوم هست كه فرمود: «ما زال‌ الزبير منا اهل البيت حتي نشأ. عبدالله ابنه فأفسده» به اين معني كه «زبير از ما اهل بيت بود تا اين‌كه فرزندش عبدالله بزرگ شد و او را خراب كرد.» اين روايت نمونه‌اي از فرزنداني است كه پدران خود را خراب مي‌كنند.

حالا در آن معركه كه در يك طرف آن زبير قرار دارد و خود ائمه از او به عنوان «من اهل البيت» ياد كرده‌اند و در طرف ديگر اميرالمومنين است، يك آدم ساده‌اي كه صحنه را مي‌بيند و ملاك و معياري براي حل اين معما ندارد شك مي‌كند و همين باعث مي‌شود كه يك عده در آن طرف قرار مي‌گيرند و عده‌اي در اين سمت.

فرموده‌اند براي اين‌كه از اين وضعيت بغرنج نجات پيدا كنيد بايد 2 كار انجام دهيد: يكي اين‌كه با تقوا به خدا پناه ببريد. دوم اين‌كه «راه آشنايي» هم داشته باشيد. راه آشنايي همان بصيرت است. بصيرت يعني بينش كه بخشي از آن بينش با چشم و بصر است.

ديدن صحنه‌ها خود مي‌تواند منجر به اين شود كه انسان به حق برسد منتها اين يك مرحله است. مرحله بعد ديدن با دل است و انسان نبايد تصور كند كه همه ماجرا همان چيزي است كه با چشم ديده است.

بصيرت يعني آگاهي عميق و اطلاعاتي كه مي تواند انسان را به آن سوي ظواهر امور سوق دهد. بصيرت يعني اين‌كه انسان ببيند نخست‌وزير دوران امام كه به ميدان آمده است و حتي شعارهاي انقلابي مي‌دهد اما چون با سلطنت‌طلب‌ها متحد شده است بنابر اين در پازل ضد انقلاب فعاليت مي‌كند.

در ماجراي سال گذشته خيلي‌ها از خودشان ضعف بصيرت نشان دادند اما عامه ملت امتحان بسيار خوبي پس دادند. هميشه بزرگان اين جمله را مي‌گفتند كه يك ملت كمتر اشتباه مي‌كند و كمتر مي‌توان قبول كرد كه همه مردم به راه خطايي بروند. سال گذشته سال قبولي عامه بود و جمهور مردم موفق شدند از امتحان سربلند بيرون بيايند. اين در حالي بود كه خواص به دلايل مختلف متحير بودند، يكي اسير زن و بچه بود، يكي اسير قدرت بود، يكي اسير حسادت بود، يكي اسير دعواهاي شخصي بود، يكي اسير كم‌آوردن در مسائل اعتقادي بود. خواص معمولا چنين محاسبه‌هايي مي‌كنند اما توده مردم ملاك قوي‌تري نسبت به خواص داشتند و قبول هم شدند.

مردم در حوادث پس از انتخابات با خود مي‌گفتند كه در اين 30 سال ما ديده‌ايم كه هركسي از رهبري فاصله مي‌گيرد سقوط مي‌كند و اين ملاك بسيار قوي بود.

بنابر اين مردم يك شاخص بسيار قوي در اختيار داشتند و ديدند هرجايي كه از رهبري تبعيت كرده‌اند نهايتا متضرر نشده‌اند. البته اين جنبه براي بعضي‌ها اعتقادي است و معتقدند كه رهبري، نقش نايب امام زمان را دارد و تبعيت از او را براي خودشان حكم شرعي مي‌دانند. اما ما نمي‌خواهيم بگوييم همه ملت، به اين شكل به صحنه نگاه مي‌كنند ولي به هرحال معتقدند كه مملكت بايد يك تمام‌كننده داشته باشد.

اين يك اصل كاملا بديهي و عقلاني است لاجرم در يك كشور بايد حرف يك نفر به عنوان فصل‌الخطاب باشد.

ما در حوادث و فتنه‌هاي سال گذشته ديديم كه هيچ‌كدام حاضر نبودند مسووليت حوادث را برعهده بگيرند و هروقت از يكي از آنها به عنوان رهبر جنبش ياد مي‌كردند مي‌گفت من رهبر نيستم و فقط همراه مردم هستم.

البته ما شاهد بوديم كه مثلا امام خميني از موضع تواضع مي‌فرمود كه من خدمتگزار هستم و به من رهبر نگوييد ولي هرگاه كوچك‌ترين انحرافي را مشاهده مي‌كرد از موضع رهبري با قاطعيت در مقابل آن مي‌ايستاد. اما اينها عرضه اين را نداشتند كه وقتي يك عده آمدند پرچم اباعبدالله را به آتش كشيدند به آنها تودهني بزنند و بگويند غلط كردند كه به نام ما اين كارها را انجام داده‌اند.

در همين حوادث بود كه واقعا مشخص شد اينها از يك درك معمولي مسائل هم عاجزند.

رهبر آن است كه وقتي مي‌بيند ملت در حال منحرف شدن است وارد شود و راهنمايي كند، منتها راهنمايي‌هاي او دعوت به تمايلات شخصي خودش نيست بلكه فقط آن چيزهايي را كه در اعتقادات مردم وجود دارد به آنها يادآوري مي‌كند. رهبر الهي در واقع فقط دانسته‌هاي مردم را به ياد آنها مي‌آورد و پيوند رهبري با مردم يك نقطه مشترك دارد و آن اعتقادات مردم است. نقش رهبري در حوادث سال گذشته از آن جهت برجسته بود كه هم رهبر عواطف مردم بود و هم رهبر اعتقادات مردم. به همين دليل زماني كه رهبر معظم انقلاب خطبه 29 خرداد سال 88 را خواند بخش اعظمي از همان جماعتي كه در 25 خرداد براي اعتراض به خيابان‌ها آمده بودند ريزش كرد و آن جمعيت چندصد هزار نفري در حوادث بعدي، به چند ده هزار نفر كاهش پيدا كرد. برخي از افرادي كه در راهپيمايي 25 خرداد شركت كرده بودند واقعا انتخاب خود را در انتخابات اصلح مي‌دانستند و شايد حتي بعضي از آنها وضو گرفته بودند و بعد به موسوي راي داده بودند اما زماني كه تحليل جامع رهبري را در خطبه 29 خرداد شنيدند ديگر به خيابان‌ها نيامدند.

آن جماعتي كه بعد از آن تاريخ باز هم به خيابان‌ها آمدند يا دچار توهم و تعصب بودند و يا اين كه ضدانقلاب بودند و قصد داشتند انتقام 30 سال نظام جمهوري اسلامي را از رهبري و مردم بگيرند.

نهم دي روز عجيبي بود و به نظر من به آساني نمي‌توان مشابه آن را در انقلاب پيدا كرد. ما هر سال راهپيمايي 22 بهمن را داريم و شايد بعضي‌ها فكر كنند كه نهم دي‌ماه هم پديده‌اي شبيه به همان راهپيمايي‌هاي هر ساله است اما به اعتقاد من اگر كسي اينطوري فكر كند، 9 دي را نشناخته است و متوجه واقعيت آن نشده است.

در تصور من، 9 دي، چيزي شبيه به خود انقلاب است. انقلاب سال 57 در حقيقت شورش همگاني مردم عليه وضعيت آن زمان بود و راهپيمايي 9 دي نيز يك شورش عمومي عليه وضعيتي بود كه عده‌اي در طول 8 ماه به كشور و بخصوص به تهران تحميل كرده بودند. بغض انباشته شده در دل‌هاي مردم به دنبال فرصتي بود كه سر باز كند. مردم ما ديده بودند كه پس از حضور جانانه در انتخابات، زماني كه مي‌خواستند جشن اين حضور را برپا كنند عده‌اي اين جشن را به عزا تبديل كردند. اما اين تنها يك بخش از ماجرا بود و مردم ديدند كه رفته‌رفته به اسم مطالبه حق به تمام ارزش‌هاي آنها اهانت مي‌شود. آنها نماز مردم را به مسخره گرفتند در آخرين نمازجمعه آقاي هاشمي، دختر و پسر در كنار يكديگر ايستاده بودند و با كفش نماز مي‌خواندند. روز قدس عده‌اي به نام جبهه سبز، عربده‌كشان شعار نه غزه، نه لبنان را سر مي‌دادند و حتي حرمت ماه مبارك رمضان را كه حتي در طاغوت حفظ مي‌شد نگه نداشتند و ساندويچ و آب و نوشابه خوردند. اين مسائل در ذهن مردم حك مي‌شد و مي‌ديدند كه اين جريان چقدر فاجر و فاسد است. اين وضع ادامه داشت و سيزده آبان و 16 آذر را داشتيم.

مردم بعد از اين كه در 16 آذر به عكس امام اهانت شد به روشني فهميدند كه مشكل اين افراد ربطي به انتخابات ندارد بلكه آنها مي‌خواهند انتقام گذشته‌ها را بگيرند. تا اينجاي كار مي‌شد اينگونه تصور كرد كه اين يك مبارزه سياسي است و حوادثي كه اتفاق افتاده را به نوعي اين‌طور توجيه كرد كه اين جماعت اصول مبارزه سياسي را نمي‌دانند يا بي‌ادب هستند اما حوادث روز عاشورا، داستان را عوض كرد. زمانيكه آنها روز عاشورا را با آن فاجعه همراه كردند، دلهاي مردم لرزيد و احساس كردند ديگر بايد اين ماجرا را تمام كنند. به نظر من روز نهم ديماه، روز به صحنه آمدن دو دسته از افراد بود: يكي آنهايي كه خشم انقلابي در وجودشان شعله مي‌كشيد و به دنبال زماني براي بروز آن مي‌گشتند و عده‌اي هم كساني بودند كه فهميده بودند تصوراتشان غلط بوده است و به دنبال فرصت جبران مي‌گشتند و هيچ فرصتي بهتر از راهپيمايي نهم دي نبود.

اينجا بود كه روز عاشورا به نقطه بلوغ خشم انقلابي تبديل شد و در 9 دي شاهد ظهور توبه در ميان كساني بوديم كه مي‌خواستند راه غلطي را كه رفته بودند جبران كنند.

9 دي فقط به تهران هم محدود نبود و بعضي‌ها يك روز قبل از تهران در شهرستان‌ها با همان عظمت مراسم را برگزار كردند. در 9 دي انسان احساس مي‌كرد كه همه خودشان به اين نتيجه رسيده‌اند كه بايد به خيابان‌ها بيايند و به اعتقاد من بهترين تشبيه براي 9 دي، راهپيمايي عاشوراي سال 57 بود.

فتنه، نقش‌آفريني شيطان روي زمين است و هيچ گاه تمام نمي‌شود. در زمان ظهور حضرت صاحب‌الامر هم فتنه وجود دارد و فتنه‌گران، ايشان را به شهادت مي‌رسانند. كاري كه ما مي‌توانيم انجام دهيم اين است كه فتنه را مهار كنيم.

در بسياري موارد ما نمي‌توانيم كاري كنيم و فقط بايد دعا كنيم كه باران رحمت الهي، باران بصيرت الهي و باران تقوا بر سر جامعه ببارد. بخشي از قضيه هم به همت خود ما برمي‌گردد و براي اين كه آن ماجرا تكرار نشود بايد ببينيم كه آن ماجرا چگونه شروع شد. دفعه بعد خواص نبايد اشتباهاتي را كه اين بار مرتكب شدند مجددا تكرار كنند، مردم نيز نبايد دربست به آدم‌ها اعتماد كنند و بايد بدانند صرف اين كه كسي گذشته خوبي داشته است، نمي‌توان به او اعتماد كرد. امام (ره)‌ فرمودند ميزان، حال فعلي افراد است و شاخص نيز علي‌الدوام، پايبندي و وابستگي افراد به اسلام و انقلاب اسلامي است. سنگ محك ما براي سنجش حال فعلي افراد، كتاب و سنت و بعد از آن ديدگاه‌هاي امام و رهبري و سيره اين دو بزرگوار است.

همه اينها يك بسته به هم پيوسته است و كساني كه با اين شاخص‌ها سازگارند، قابل پشتيباني هستند. براي اين كه فتنه‌هاي سال گذشته تكرار نشود، بايد در زمان انتخاب، ملاك‌هاي خدايي براي خودمان داشته باشيم.

آنچه كه تا به حال انجام شده است، توام با حكمت و براساس مصالح عمومي نظام بوده است. شايد اگر در گذشته و حتي حالا، به جاي تمركز روي مسير پيموده شده و شبكه‌سازي‌هاي انجام شده توسط جريان فتنه، به دنبال چهره‌ها مي‌رفتيم آن شبكه پنهان مي‌ماند. اگر مسوولان فقط به دستگيري رئوس ماجرا مي‌پرداختند، شبكه‌اي كه وجود داشت در مقطع بعدي، يك انسان غافل ديگر را پيدا مي‌كرد و به صحنه مي‌آورد. بنابراين در ظاهر، اين چند نفر راس فتنه هستند ولي اينها كوچك‌تر از آن چيزي بودند كه بخواهند راس اين عمليات بسيار پيچيده و خطرناك شيطاني باشند. به همين دليل گاهي اوقات اينها از روي بي‌انگيزگي، هيچ كاري نكردند و در گوشه‌اي نشسته بودند و حرفي هم نمي‌زدند اما باز ما در جامعه، تحرك‌هاي شيطاني را داشتيم. معناي اين موضوع اين است كه ما بايد به دنبال شبكه اصلي مي‌رفتيم و خوشبختانه دستگاه‌هاي امنيتي ما در اين زمينه خوب عمل كردند و ارتباط اين افراد با خارج را كشف كردند و چيزهاي خوبي به دست آمد. ناكامي بزرگ آمريكا زماني اتفاق افتاد كه شبكه‌هاي آنها لو رفت. بنابراين تا اينجا ما ضرر نكرده‌ايم.

اما حقيقتي هست و آن اين كه اين چند نفر، فتنه و آشوب كردند و سهم آنها در ايجاد بلوا به عنوان يك نفر، بيشتر از بقيه است. بنابراين حداقل اين است كه آنها به ارتكاب برخي جرايم متهم هستند و بايد براي آنها كيفرخواست تهيه شود و اينها بايد بابت اين اتهامات بازخواست شوند.

من قبول مي‌كنم كه دستگاه قضايي، محذوراتي دارد و تا حالا هم درست عمل كرده است اما اين مساله منافاتي ندارد با اين كه دستگاه قضايي به اعتبار درخواست مردم، جرايم اين افراد را بازگو كند. اين جرايم بايد به صورت دائم برجسته شود تا در مسير تاريخ گم نشود و روزي كه موعد آن رسيد، گريبان اين افراد را بگيرند و آنها را پاي ميز محاكمه بياورند.

شيطان هر روز به رنگي درمي‌آيد و چهره تازه‌اي به خودش مي‌گيرد. يك روز چهره سوپرانقلابي دارد و يك روز از موضع دموكراسي‌خواهي ظاهر مي‌شود، يك روز علم دفاع از شريعت را بلند مي‌كند و يك روز عليه شريعت موضع مي‌گيرد، يك روز مي‌گويد كه همه چيز ما براي امام زمان است و يك روز مي‌گويد كه دوره اسلامگرايي به پايان رسيده است و ما بايد روي مكتب ايراني كار كنيم.

بنابراين مي‌بينيم كه جريان ناپسند و نادرست، هر روز جلوه تازه‌اي به خود مي‌گيرد اما جنبش بيداري كه در ميان مردم شكل گرفته، متوجه اين انحراف شده است و نسبت به آن واكنش نشان مي‌دهد.

البته من نمي‌دانم مقصود رئيس قوه قضاييه، لزوما همين جرياني است كه من به آن اشاره مي‌كنم اما به هر حال مهم اين است كه اگر كسي بخواهد زيرآب روحانيت و مرجعيت را به صورت مطلق بزند و بگويد كه اينها يك مشت آدم بي‌سواد هستند حتما بايد نسبت به اين جريان ترديد داشت و نگران بود كه اين جريان دست نشانده جريان فاسدتري است كه ممكن است سرنخ آنها هم در بيرون باشد.

البته يقينا همه قبول دارند كه در هر صنفي ممكن است افراد خطاكاري هم وجود داشته باشند و صنف روحاني هم از اين موضوع مستثني نيست. امام خميني، دادگاه ويژه روحانيت را براي رسيدگي به جرايم روحاني‌نماهايي كه آبروي روحانيت را مي‌برند راه‌اندازي كردند.

قصه آقاي منتظري هم فتنه‌اي بود كه امام خميني با صلابت و تدبير و حكمت، آن را خاتمه دادند. در همين سال‌هاي اخير جامعه مدرسين حوزه علميه قم، نشاني كساني را به مردم مي‌دادند كه به اسم تكيه زدن بر جايگاه مرجعيت، آبروي مرجعيت را بردند، اما موضوع ما موضوع اين افراد نيست، موضوع ما موضوع كساني است كه مي‌خواهند كل مرجعيت را بكوبند و آن را به مضحكه بگيرند.

اين افراد خودشان را در جايگاه متفكري مي‌شناسند كه همه عالم بايد در پاي درس آنها تلمذ كنند در حالي كه بي‌سواد مطلق هستند. وقتي از آنها مي‌پرسي كه اين مطالب را از كجا يافته‌اي مي‌گويند كه ما با ناحيه مقدسه ارتباط داريم. همين آقايي كه محل بحث ماست در يك سي‌دي تصويري كه من خودم آن را ديدم مي‌گفت كسي آمد به من گفت كه مي‌خواهد راجع به پيامبر اكرم كتاب بنويسد، من به او گفتم چرا مي‌خواهي راجع به پيغمبر بنويسي، برو راجع به امام زمان بنويس و من به تو كمك مي‌كنم.

اين آقا رسما مي‌گفت كه آن فرد را از نوشتن كتاب در مورد پيغمبر منع كرده است و لابد مطالبي هم كه مي‌خواهد راجع به امام زمان بنويسد همين خواب‌ها و مسائلي است كه به آن استناد مي‌كنند. درحالي كه آنچه از پيغمبر به ما رسيده است نقلي است كه بزرگان در طول تاريخ اسلام و تشيع، روي هر كلمه آن به لحاظ علم رجال و علم درايه كار كرده‌اند. اصرار اين جريان اين است كه همه اين چيزها را رها كند و استناد كند به اين كه مثلا در خواب به فلاني گفته‌اند چنين اتفاقي قرار است بيفتد و همه ملت‌ را به دنبال اين مسائل بكشانند.

اين آدم زرنگ است و به خاطر اين كه امام زمان، زنده هستند و در مورد ايشان به اندازه‌اي كه درخصوص پيغمبر منابع وجود دارد، منبع در دسترس مردم نيست مي‌گويد برويم راجع به معارف امام زمان كتاب بنويسيم. ارتباط امام زمان با جامعه از طريق نائبش است و اگر ايشان بخواهد تدبيري در جامعه ما داشته باشد طبيعي است كه اين كار را از طريق نائبشان انجام مي‌دهند نه از طريق يك آدم پرت كه حال بخواهد در مقابل رهبر اين مملكت پرچم بلند كند.

البته من معتقدم كه رندي خاصي در اين ميان در حال صورت گرفتن است و قصد دارند افراد را سركار بگذارند و ما را فريب دهند. به همين خاطر نشانه‌هايي كه مي‌دهند نشانه‌هاي انحرافي است و مثلا به مديريت انبياي الهي ايراد مي‌گيرند كه آنها كارآمد نبوده‌اند، اما به اعتقاد من اينها براي سركار گذاشتن جامعه است و اصل مساله آنها، رفتن به دنبال شبكه‌سازي‌هاي اقتصادي و جريان‌سازي در بدنه جامعه است و آنها كار اصلي خود را در آنجاها انجام مي‌دهند.

بايد مراقب باشيم كه فريب نخوريم و تصور نكنيم كه اصل موضوع بر سر جنجال‌هايي است كه شكل مي‌دهند. اين موضوع همچون زمان جنگ مي‌ماند كه مثلا از يك جبهه‌اي حمله مي‌كردند و وقتي طرف مقابل،‌ نيروهاي خود را برروي آن جبهه متمركز مي‌كرد متوجه مي‌شد كه عمليات اصلي در جاي ديگري است. الان هم‌همين طور است و عمليات اصلي اين جريان، اينجاها نيست.

محمدتقي رهبر، نماينده اصفهان و رئيس مجمع روحانيون مجلس شوراي اسلامي با اشاره به حمايت مردم از نظام و مسوولان آن تاكيد كرد كه حماسه 9 دي يكي از جلوه‌هاي مهم حضور مردم در پيوند با حكومت بود. وي در گفت‌وگويي با «جام‌جم» به سوالات ما درخصوص حماسه 9 دي پاسخ داد.

رهنمودهاي رهبري در همه صحنه‌ها، عرصه‌ها و پيشگيري از ترفندها و كنترل حركت‌هاي انحرافي و بصيرت دادن به مردم كاملا آشكار و محسوس است و مردم نيز براساس وظيفه‌اي كه احساس مي‌كنند در هر جايي كه لازم بوده اعلام حضور كرده‌اند.

مردم در نهم دي وقتي احساس كردند به مقدسات آنها هتك حرمت شده بي‌اختيار و با اراده ذاتي كه داشتند به خيابان‌ها آمدند و واكنش نشان دادند و مجددا پيوند خود و رهبري را كه پيوندي بنيادين بود به جهانيان ثابت كردند. مردم در قبال سرنوشت كشور خود احساس وظيفه مي‌كنند و مي‌دانند كه بايد رهبري و نظام را ياري كنند تا بتوانند با حركت‌هاي انحرافي مقابله كنند. حضور مردم به قانون‌شكنان اين اجازه را نداد كه به اهانت‌هاي خود ادامه دهند.

پيام 9 دي پيامي زنده براي آيندگان است و به دشمنان، فريب خوردگان و حتي كساني كه در اين روز سكوت كردند نشان مي‌دهد كه راه دفاع از انقلاب، حركت‌هاي مردمي است و به دشمنان ما اين هشدار را مي‌دهد كه به كشور ما چشم طمعي نداشته باشند.

به هر حال مردم با حضورشان به فريب‌خوردگان هشدار دادند كه در امور داخلي ايران دخالت نكنند. در داخل نيز قطعا حضور مردم پشتوانه‌اي براي حركت‌هاي بعدي مسوولان نظام بوده و به آنان دلگرمي مي‌دهد.