ديروز عصر ، آيين نكوداشت حجت‌الاسلام‌والمسلمين محسن قرائتي در حالي برگزار شد كه به گفته خودش در تمام طول عمر هيچ تعطيلي براي تبليغ و ترويج و كار فرهنگي قائل نبوده است و شايد از همين‌روست كه يكي از سخنرانان اين مراسم يعني حجت‌الاسلام محمدجواد ادبي در گفت‌وگو با «جام‌جم» مهم‌ترين ويژگي استاد قرائتي را «قريحه روشن» و «ذهن بيدار» معرفي مي‌كند.

مردم‌شناسي و ايجاد نشاط معنوي

رئيس انجمن آثار و مفاخر فرهنگي كشور همچنين مي‌گويد: دين‌شناسي و آگاهي فراگير نسبت به دين، استناد به كلام اهل بيت عليهم‌السلام، مردم‌شناسي همراه با زمان‌شناسي، فزوني دانش بر گفتار و ايجاد نشاط معنوي در ميان مخاطبان از ديگر ويژگي‌هاي روحاني است كه تصوير او با گچي سپيد در دست، پاي يك تخته سياه در ذهن بسياري از مردم ماندگار شده است. نكته‌اي كه رئيس فراكسيون قرآن مجلس شوراي اسلامي هم به نوعي ديگر بر آن تاكيد مي‌كند: گروه وسيعي از جامعه و مردم در دهه‌هاي اخير مخاطب «درس‌هايي از قرآن» حجت‌الاسلام قرائتي بوده‌اند و نكات متعدد اخلاقي از اين معلم مردمي و قرآني كشورمان آموخته‌اند.

لاله افتخاري در گفت‌وگو با «جام‌جم» قرائتي را يك جامعه‌شناس و مردم‌شناس برجسته هم مي‌داند كه به خوبي با دردهاي مردمي كه در كوچه و بازار زندگي مي‌كنند، آشناست. او با اشاره به اين كه قبل از آقاي قرائتي، در رسانه ملي مرسوم نبود كه تبليغات ديني، با شادي و نشاط همراه باشد و كمتر ديده شده بود كه يك روحاني بخندد و بخنداند، ادامه مي‌دهد: نگاه استاد قرائتي نگاهي فراجناحي و فراسياسي است و او درواقع نگاهش به جامعه نگاهي قرآني است و آسيب‌ها و دردها را بخوبي شناسايي مي‌كند و با توجه به دانش و شناخت مناسبي كه از قرآن دارد سعي مي‌كند براي كاهش دردها و آسيب‌ها طرح درس و موضوع كند.

شايد همين نكته‌اي كه رئيس فراكسيون قرآن مجلس شوراي اسلامي به آن اشاره مي‌كند دليلي باشد تا حجت‌الاسلام ادبي در بخش ديگري از سخنانش محسن قرائتي را نماد تعامل روشمند با قرآن كريم معرفي كند.

او مي‌گويد: «مساله، قصه، عقيده، اخلاق و شعار» 5محوري هستند كه ايشان از قديم‌الايام پاي تخته سياه مي‌نوشتند و به موازات هم از هيچكدام از اين 5 موضوع غافل‌نمي‌شدند و تاثيرگذاري او بر مخاطبانش به گونه‌اي بود كه هركس مجالس آقاي قرائتي را ترك مي‌كرد، تا مدت‌ها شعاري را كه در پايان مجلس طرح شده بود به ياد داشت.

اما مهم‌ترين دليل اين تاثيرگذاري را حجت‌الاسلام حميد محمدي، رئيس سازمان فعاليت‌هاي قرآني كشور هم اين‌گونه تشريح مي‌كند: ما در كشور سخنور، اديب و عالم، زياد داريم، اما شخصيتي مانند حجت‌الاسلام والمسلمين قرائتي كه اين‌طور تاثيرگذار باشد كمتر داريم و اين تاثيرگذاري بالا ناشي از اخلاص ايشان است. مراسم نكوداشت اين معلم و مبلغ پيشكسوت قرآني كشورمان در انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، عصر ديروز با سخنراني چند چهره فرهنگي و ديني همراه بود كه مشروح اين مراسم را در صفحه آخر روزنامه مي‌توانيد بخوانيد.

روز گذشته دكتر محمد حسيني ، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در حاشيه حضور خود در روزنامه جام‌جم، در گفت‌وگو با ما از برگزاري اولين جلسه اين شورا خبر داد و افزود: «دولت در زمينه سينما كارهاي خوبي انجام داده و اصناف مختلف سينماي كشور اين اطمينان را داشته باشند كه در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و در دولت به مسائل آنها بخوبي پرداخته مي‌شود و قطعا شاهد رونق بيشتري در سينما خواهيم بود.»

شوراي عالي سينما، واژه‌اي است كه در سال 1388 و پس از انتصاب جواد شمقدري به عنوان معاون سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بارها شنيده شده است. جواد شمقدري هم در اولين جلسه مطبوعاتي خود و هم در مصاحبه‌هاي مختلف به اين نكته اشاره كرده كه شوراي عالي سينما مرجعي رسمي و عالي است و از آنجا كه برخي تصميمات در معاونت سينمايي ارشاد، ظرفيت اجرايي لازم را در ديگر نهادها و سازمان‌ها ندارند و براي حل اين مشكل به دستور بالاترين مقام اجراي كشور كه شخص رئيس‌جمهور است، نياز است، اين شورا تشكيل خواهد شد.

ديروز حسيني با نام بردن از «رئيس‌جمهور» به عنوان رئيس شورا، درخصوص ساير اعضاي اين شورا گفت: «وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در مقام نايب رئيس و معاون سينمايي به عنوان دبير، اعضاي اين جلسه را تشكيل مي‌دهند. همچنين رئيس سازمان صدا و سيما، رئيس سازمان تبليغات اسلامي و رئيس كميسيون فرهنگي دولت نيز در اين شورا حضور خواهند داشت. 2 نفر به انتخاب صنوف و تشكل‌هاي صنفي و 5 نفر از سينماگران به انتخاب وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز در اين جلسه حاضر خواهند شد.»

وزير ارشاد ديروز به نام فيلمسازان عضو اين شورا اشاره نكرد، اما تلاش‌هاي خبرنگار ما براي كسب اسامي افراد حاضر در اين جلسه ادامه پيدا كرد. ابتدا طي تماس با خانه سينما از فرهاد توحيدي (نايب رئيس هيات مديره)‌ درخصوص حضور يا عدم حضور نماينده‌اي از خانه سينما پرس و جو كرديم. توحيدي با ابراز بي‌اطلاعي از تشكيل چنين جلسه‌اي گفت: «هيچ نماينده‌اي از خانه سينما براي حضور در اين جلسه دعوت نشده است» اما در ادامه پيگيري‌ها متوجه شديم براي حضور در اين شورا از «كانون كارگردان‌ها» و «صنف واحد تهيه‌كنندگان» دعوت شده است.

از اولي «مسعود جعفري جوزاني» در اين جلسه حضور دارد و از دومي «محسن علي‌اكبري» به عنوان نماينده در اين جلسه حاضر خواهد شد. يك منبع آگاه نيز به خبرنگار ما گفت ابراهيم حاتمي‌كيا و جمال شورجه نيز ديگر اعضاي اين شورا هستند.

شوراي عالي سينما قرار بود اسفند ماه سال گذشته برگزار شود اما برگزاري اين جلسه تا اين روزها به تاخير افتاده است. تشكيل شورا در چنين روزهايي كه سينماي ايران خود را براي حضور در جشنواره فيلم فجر آماده مي‌كند، مايه اميدواري است و قطعا مي‌تواند به رشد و پيشرفت سينما منجر شود و اين صنعت ـ هنر حساس را از آسيب‌ تصميم‌گيري‌هاي پراكنده رها كند.

رضا استادي ‌
‌ گروه فرهنگ و هنر

او به طرح انتقاد مي‌انديشد نه به حل معضلات و مشكلات جهان، چرا كه مي‌داند جهان پيچيده‌تر از آن است كه با نسخه شعر او شفا يابد. تعهد شعر غيرايدئولوژيك در مرز ترسيم جهان و انتقاد از آن متوقف مي‌شود اما شعر ايدئولوژيك براساس باور به يك مدل كلي و قاطع از اين مرز مي‌گذرد و با نشاندن شاعر بر برج عاج روشنفكري، خود را در لباس اصلاحيه‌اي مطمئن براي رفع كاستي‌هاي جهان مي‌بيند. شاعر ايدئولوژيك ساده‌لوحانه به نسخه شعرش اعتقاد دارد.

شعر «كروب رضايي» ساده‌لوحانه نيست. پس به كسوت پر زرق و برق شعر ايدئولوژيك در نمي‌آيد. «كروب» با نيشخند به جهان مي‌نگرد. (به ياد بياوريد «بنجامين» الاغ پير «قلعه حيوانات» نوشته «جورج اورول» را!) و براي انتقاد از جهان چه راهي بهتر از شوخي و طنز؟ بخصوص وقتي حدس مي‌زني راه نجاتي نيست و حتي همين انتقاد طناز، دست و پا زدني مايوس و نااميدانه بيشتر نيست.

«معني دگرديسي را مي‌دانم ‌/‌ شفيره‌اي ‌/‌ آرزوي پرواز مي‌كند ‌/‌ من نه كرمم ‌/‌ نه به آسمان فكر مي‌كنم ‌/‌ اين آلبوم زيست شناسي ‌/‌ بالهايم را ميخكوب كرده است.»

طنز خيال «كروب» را راحت كرده است. پشت اين پرده نازك هر چه بخواهي مي‌گويي. همه مي‌بينند، اما چون يك شوخي بيشتر نكرده‌اي كاري به كارت ندارند. اتفاقاً مشكل هم در همينجاست، تو را جدي نمي‌گيرند. نه تنها آنها كه هدف انتقادت هستند بلكه جامعه ادبي هم و اين برمي‌گردد به سابقه شعر طنز ايراني در سده اخير. در اين مدت شعر طنز ايراني هرگز از سطح انتقادات اجتماعي ساده و قشري فراتر نرفته است و از سوي ديگر از نظر رعايت فن شعري در برابر محتواي خود كم آورده است. يعني به نفع بيان از فرم و تكنيك خود كوتاه آمده است. البته طي دو دهه گذشته طنز در شعر ايران چهره‌اي متفاوت و جدي‌تر يافته است. طنزي كه گاه با پي‌رنگ‌هاي فلسفي به شعر عمق و لايه‌هاي متعدد معنايي هم مي‌بخشد.

«اكبر اكسير» با شعر «فرانو» كه از مهم‌ترين اركانش طنزست، موجي از اشعار كوتاه با رنگ و بوي طنز و نگاهي انتقادي به راه انداخته است كه «كروب رضايي» را بايد شناگري در همين امواج دانست.

او به همه جا سرك مي‌كشد و به خاطر زبان صميمي «فرانويي» و به دليل دايره واژگاني بسيار وسيع، هيچ رويداد و حادثه و جرياني نمي‌تواند خود را از انعكاس در شعر او محروم بداند. از نقد جهان مدرن و تبعاتش گرفته تا رژيم حقوقي درياي خزر. از محيط زيست گرفته تا صنايع معظم چوب چوكا در ولايتش گيلان. از زندگي كارمندي گرفته تا خود شعر، به عنوان ابژه.

پس شعر «كروب رضايي» از نظر موضوعي شلوغ و فاقد انتظامي خاص است درست مثل زندگي انسان متمدن امروز. «كروب» شاعر پشت ميزنشيني نيست. او شعر را از دور و بر خود جايي كه خيلي از آدم‌ها كاملا بي‌تفاوت از كنارش مي‌گذرند شكار مي‌كند. به همين دليل شعر او جزء نگر و عيني‌گراست كه اين هم توصيه‌هاي «فرانو» محسوب مي‌شود.

«رجزي خوانده نمي‌شود ‌/‌ پهلواني نيست! ‌/‌ در معركه دوره گرد ‌/‌ زنجيري‌/‌ پاره نمي‌شود‌/‌ آن گوشه ماري خفته است ‌/‌ اين كاوه آهنگر نمي‌شود.»

درست است كه مانيفست‌ها چه بخواهند و چه نخواهند در پي نوعي همسان‌سازي هستند و خواه‌ناخواه شعر امضاءكنندگان و پيروان خود را به يك كانال خاص هدايت و در نتيجه بشدت به هم شبيه مي‌كنند اما تجربه نشان داده كه زمان از اين شباهت‌ها به تدريج مي‌كاهد و آن‌گاه هويت شخصي و فردي هر شاعر به‌رغم تبعيت از اصول اوليه مانيفست بروز خواهد كرد و سبك خاص آن شاعر پديد خواهد آمد.

«كروب رضايي» هنوز به چنين استقلالي نرسيده است. شعر او هنوز بشدت «اكسيري» است اما بايد چون هر شاعر جواني به او هم فرصت داد تا خود را بيابد.

«درهاي اتوماتيك اعصابم را خرد مي‌كنند ‌/‌ چشمي‌هايي كه فرمان مي‌دهند ‌/‌ به ايست، برو ‌/‌ درهاي من ‌/‌ روي پاشنه‌هاي خودم مي‌چرخند.»

حميدرضا شكارسري
‌ شاعر و منتقد

شعرهاي صالحيان در اين مجموعه تا حدودي بدون دغدغه زباني سروده شده‌اند و بيشتر آميخته با فلسفه و طرح روايت‌هاي كلان است. نگرش مفهومي به وقايع و ايجاد تصاوير چند لايه‌اي و گاهي هم تكثر روايي از شگردهاي كار صالحيان است: سنگ روي سنگ بند نمي‌ماند ‌/‌ و قلب درون قفسي ابدي‌/‌ هر چند مانده باشد ‌/‌ اين جا كوه‌ها آسمان را مي‌مكند ‌/‌ و گوشواره نهرها ‌/‌ ديگر سنگ نيست!

اما نكته‌اي كه در همين ابتدا بايد تاكيد كنم اين است كه انتشار يك كتاب حاصل زحمات توامان و متقابل نويسنده و ناشر است و با كمي وقت بيشتر مي‌توان از بسياري از ايرادها و آسيب‌هاي نشر كاست. ظاهرا صالحيان به همراه ناشر در ويرايش نهايي شعرها قبل از چاپ زياد حساسيت نشان نداده‌اند و اين باعث شده بعضي اشكالات تايپي به مفهوم‌سازي شعرها صدمه بزند.

1ـ و اين گردالي ترين نقطه‌اي يست كه احتمالا «و اين گودالي‌ترين نقطه‌ايست» صحيح است. ص19

2ـ و تطفين گل‌هاي رو به خورشيد كه «و تدفين گل‌هاي رو به خورشيد» صحيح است. ص 51 و 52 كه تطفين كلمه‌اي عربي است و هر چه هم گشتم معناي آن را پيدا نكردم.

فضاهاي عيني در اين كتاب موج مي‌زنند شاعر مي‌توانست با درگير كردن تصاوير آشنا با كاركردهاي جديد به فرا واقعيت (فراعيني) دست يابد. در اين ميان «زمين» كلمه‌اي است كه بيشترين كاربرد را در شعرهاي اين مجموعه دارد با 28 بار حضور لابه‌لاي سطرها.راوي در زمين مي‌چرخد و به دنبال چيزي مي‌گردد خواننده را هم به دنبال همان چيز مي‌گرداند. اما اشكال كار اينجاست كه «زمين» در بيشتر شعرها كاربردي تكراري دارند و همين باعث شده شاعر گاهي دچار لفاظي شود.

و حالا تو زمين را رصد...نه! ص 23ـ آهاي بادبان‌ها را بكشيد زمين كجاست؟ ص 25ـ زمين زوزه‌اي كشيد ص 26ـ زمين لباس عروسي‌اش را پوشيده است ص 42ـ آري زمين عروس گونه خواهد رقصيد ص 43

گاهي هم شعر به شعار تبديل شده است:

ـ من در تمام چشم‌هاي بي‌حاصل ‌/‌ و تطفين «تدفين» گل‌هاي رو به خورشيد‌/‌ سياهي‌هاي عشق را تجربه خواهم كرد ـ ص 52

آزاده صالحيان در اين مجموعه نشان داده است كه تجربه زيستي خوبي دارد و كاملا محيط اطرافش را مي‌بيند و مي‌شناسد. ذهن خلاق شاعر در بسياري از شعرها با پذيرش روايت‌هاي آشنا مفاهيم و موقعيت‌ها را بازآفريني مي‌كند. سعي مي‌كند تعريف تازه‌اي از اتفاقات حاضر ارائه دهد و در فضاهاي بينامتني «intertextual» و ارجاع‌هاي درون متني، براي پيوستن به جهان موجود در سطرها حركت مي‌كند. اما تلاش كرده به تكرار دچار نشود اين نگاه در كليت فضاي شعرها وجود دارد. در بعضي شعرها اين تلاش به نتيجه رسيده است مثل شعر صفحه 72 كه يكي از موفق‌ترين شعرهاي مجموعه «مترسك‌ها حلبي راه مي‌روند» است:

معدل اين همه كلاغ‌/‌ مي‌شود گنجشك‌هاي نوپا‌/ كه قب قب هاشان را باد نينداخته‌اند!‌/‌ و اين همه مرغ‌/‌ چينه دانشان پر شده است‌/‌ از‌هاي و هوي اين نو پا ‌/‌ اينجا ستون است پشت تمام اين همه چينه دان‌/‌ سرت را بيرون بياور‌/‌ اين ساحل همه‌اش قرمز است!

با استفاده از كاركردهاي زبان است كه شاعر مي‌تواند به خلق تصويرهاي ناب دست بزند. با پيوند روابط عناصر زباني و تركيب واحدهاي زباني در جهت عبور از زبان‌‌پريشي (زبان‌پريشانه) و ايجاد فضاسازي بخصوص به استقلال زباني برسد. هر چند مهندسي چيدمان كلمات در اكثر شعرهاي اين مجموعه خوب به چشم مي‌آيد و شاعر با استفاده از مناسبات دقيق و عيني ما بين واژه‌ها و سطرها كيفيت تصويري خاصي به بسياري از شعرها بخشيده است. البته خروج از زبان نُرم و ايجاد روابطي فراتر از زبان عادي به اين معنا نيست كه از معناي اصلي شعر دور شويم بلكه مي‌توانيم با روابط غير عادي سطرها و كاركردهاي كلامي فراتر از خلق موقعيت‌هاي معمول و عنصر آشنايي‌زدايي كه باعث تفاوت زبان ادبي از كلام عادي مي‌شود ـ چيزي كه فرماليست‌هاي روسي به آن معتقدند ـ كمي ذهن مخاطب را اذيت كنيم، اذيت نه به معناي آزار بلكه به معناي واداري به تفكر. كاري كه صالحيان بخوبي انجام داده است. فقط در چند مورد رفتارهاي زباني كليشه‌اي و تكراري‌اند. مثل «ميييييييييييييييي رود» در صفحه‌هاي 9 و 32 ـ «مي‌با با رد» در صفحه‌هاي 30 و 31 ـ «سرو و و و و و و» در صفحه 68 ـ «اووووج» و «فر و د » در صفحه 82 كه فرود آمدن به شكل تصويري هم نشان داده شده اما اوج به همان شكل افقي نوشته شده و تصويري از اوج گرفتن به دست نمي‌دهد.

آزاده صالحيان در بعضي شعرها با به هم ريختن اقتدار سطرها و ايجاد موسيقي‌هاي بيروني با استفاده از فضاهاي زباني ـ ذهني و ارجاع آنها به بنيان متن ساختمان كارش را با مهارت پي‌ريزي مي‌كند و شكل مورد نظرش را مي‌سازد.در واقع اگر بخواهيم به رمز‌گشايي و كنكاش در لايه‌هاي دروني شعرها بپردازيم آن‌وقت بيشتر با فرمت‌هاي تصويري شعرها برخورد مي‌كنيم، البته بررسي آنها بيشتر از جنبه كاركردي مدنظر نگارنده است نه از جنبه زيبايي‌شناسيك.

ـ خيابان هنوز هست هنوز ‌/‌ و نفسش زير آسفالت، آسفالت شده، شايد به تنگ آمده ‌/‌ خيابان هنوز گوره خر نشده ‌/‌ اين را شنيده بودم ‌/‌ و سفيد و سياه ‌/‌ شايدم آبي و سفيد كنار خيابان هنوز خاكي ست ‌/‌...ص 49

شاعر در بعضي سطرها واقعيت را برعكس و يا به نظر من اشتباه معرفي مي‌كند حالا اين پرسش مطرح مي‌شود كه اگر اين كار تعمدي است چرا؟ و اگر نيست چرا؟ البته ساختارها و فضاهاي ذهني و زباني اين مجموعه براي اين نوع رفتارها همخواني ندارند.

ـ «زمين اين مكعب تو خالي» ص 20 ‌/‌ زمين بيضي چرا مكعب معرفي شده و اگر هم بياييم «آونگ» در سطر «فوكو هنوز آونگش زير گنبد كليسا تلوتلو مي‌خورد» را واسطه و بهانه قرار دهيم و زمين را به جاي «زمين بودن» ساعتي مكعب شكل معرفي كنيم، باز تركيب منطقي و قابل قبولي نيست چون در ساختار شعر زمينه سازي و مفهوم‌سازي نشده است.

در پايان بايد اين نكته را اشاره كنم كه هر شعر تازه براي توليد شدن نيازمند ايده و ذهني تازه است و صالحيان به طور يقين مي‌تواند با مطالعه و تمرين شعرش را از فراز و فرودهاي ناموزون و نامفهوم دور نگاه داشته و در آينده آثاري استوار بر پايه‌هاي شعور و شناخت ارائه كند.

يعني درخت و رودخانه و باران و سنگ و دريا، در شعر گذشته ما در واقع نشانه‌هايي هستند براي بيان ذهنيت‌هاي شاعرانه و همان درخت و رودخانه واقعي و محسوس و طبيعي نيستند.

اين بحث به‌گونه‌اي ديگر هم مطرح شده است و آن اين‌كه شعر قديم حاصل تجربه‌هاي عيني و حسي نيست، بلكه حاصل مطالعات شاعر در ديوان‌ شاعران ديگر و تخيلات و عادت‌هاي ذهني اوست. بنابراين اشيا و پديده‌هاي شعر او، محسوس و ملموس نيست. او شمع و گل و پروانه و عاشق و معشوق را در اشعار ديگران ديده و به همان كيفيت در شعر خود به كار برده است. اما سخن بر سر اين است كه درون‌گرايي و برون‌گرايي در اشعار همه شاعران در همه دوران‌ها ديده مي‌شود و در هر دوره و حتي در شعر هر شاعر ممكن است يكي از اين دو پررنگ‌تر باشد و هيچ‌يك از اين دو شيوه نگاه به جهان بر ديگري برتري ندارد. ديگر اين كه شعرهايي كه حاصل تجربه‌هاي عيني سراينده است در برابر شعرهاي تقليدي، در آثار همه شاعران بزرگ وجود دارد و هيچ شاعري نيست كه از تقليد و تأثير مصون باشد. روشن است كه گذار زمان و اقبال جامعه ادبي و ارزيابي‌هاي علمي معيار نسبي خوبي است براي شناخت خلاقيت و جدا كردن آن از تكرار و تقليد.

با همه پيچيده‌نويسي‌هايي كه در بيان مدرنيته و وجوه مختلف آن به‌كار مي‌رود و با همه اصطلاحات و تعابيري كه براي زينت بخشيدن به اين شيوه نگاه به جهان وضع شده است براي آن‌كه بگويند مدرنيته كشف بزرگ و بي‌سابقه قرن‌هاي اخير است؛ اگر نيك بنگريم نه آنچه مدرنيته بيان مي‌كند چندان پيچيده است كه نيازي به اين‌همه دشوارگويي داشته باشد و نه حتي اين شيوه نگاه به جهان و انسان چندان تازه و بديع است كه چشم‌ها را خيره كند.

خلاصه سخن مدرنيته اين است كه در جهان هيچ راز و رمز و هيچ معنايي، وراي آن‌چه محسوس و مشهود است وجود ندارد و آنچه به‌عنوان معنويت، عالم معنا، متافيزيك، خالق جهان، معاد، عشق، كمال، رسالت انبيا، جهان غيب و از اين قبيل مفاهيم در فرهنگ بشري است، چيزي غير از خيالات و اوهامِ انسان پيش از دوران مدرن نيست، انساني كه به دليل نقص دانش، پاسخ علمي و تحليل عقلاني براي پديده‌هاي جهان نداشت و ناگزير با خيال و وهم، براي خويش عالم معنا و جهان غيب ساخت و ناشناخته‌هاي جهان را به آن عالم خيالي منتسب كرد. يكي از شاعران باورمند به مدرنيته گفته بود كه عشق چيزي نيست غير از علاقه يك زن و يك مرد به هم و وصال عبارت است از هم‌بستري آنان با هم و هرچه افزون بر اين است خيالات و اوهام است. به همين سادگي!

اما به‌راستي آيا انكار جهان غيب و عالم معنا و اتكا به حواس پنج‌گانه و عقل استدلالي براي شناخت جهان به اندازه تاريخ بشر سابقه ندارد؟ آيا همه پيامبران در ميان مخالفان و منكران خويش با گروهي از باورمندان به اين نگرش مدرن رويارو نبوده‌اند؟ آيا انسان‌مداري (اومانيته) كه گل سرسبد رهاوردهاي جهان مدرن است از قديمي‌ترين نظريه‌هاي صاحبان قدرت و ثروت نيست؟ آيا انسان پيش از دوران مدرن، وقتي مسحور و شيفته زيبايي يك شاخه گل مي‌شد، نمي‌دانست كه اين گل چيزي نيست غيراز مقداري عطر و رنگ و برگ؟ يا مثلاً عقلش قد نمي‌داد كه معشوق چيزي نيست غيراز مقداري پوست و گوشت و استخوان و چربي؟ يعني همين چند تا ميكروسكوپ و لوله آزمايشگاه و كامپيوتر و جدول تناوبي عناصر توانسته‌اند تمام حقايق جهان را كشف كنند و انسان را از زنجير اوهام و خرافات برهانند؟

اسماعيل اميني ‌
‌ شاعر و پژوهشگر

ميثم رياحي از همين دست شاعران است؛ شاعري كه بدون امضا مي‌توان به جغرافياي زندگي‌اش پي برد؛ جغرافيايي سبز، شاعري صميمي كه با زباني سالم خوب عاشقانه مي‌سرايد و امروز با چند شعر مهمان آينه‌هاي روبه‌روست.

و باز

مي‌آيي

پنهان ‌در سبد‌هاي انگور

با چهره‌اي

كه فنجانم را كامل مي‌كند

اينجا تنها

از ميان دست‌ها

مانند شبي

كه خودش را گم كرده است

با تمام تفاوت‌ها

با تمايلم به نگاه به برف

تو

چشمان باد را

به تاخير مي‌اندازي و

شاخه‌هاي گيلاس

راه مي‌افتند در اندامم

حالا

وقتي در اين هوا

از سرگيجه‌هاي باغ خوابم برده و

توازني شكل گرفته است

چه فرق مي‌كند كه تو

با بهار بنشيني و

در استكان چاي بزرگ شوي

يا در امتداد ماه

بروي و

خودت را تحويل دهي

من

اينجا

با كلمه‌اي قرمز

از كاكتوس مي‌گذرم

بگذريم كه هميشه

صورتم به شكل سوالي

در دستت بود و

صداي افتادنم در تو

لب‌هايم را مي‌لرزاند

ديگر، بايد باور كنم

اين قلب من است

كه در سينه تو مي‌زند

اين، صداي پچ‌پچ چشمان تو است

كه در پوست من نمي‌گنجد

بايد باور كنم

تعارف مژه‌هايت را

و اين مساله ساده را كه با هم

روي يك ميز ، با خوردن عسل

از صبحانه لذت ببريم

مردم شهر

راست مي‌گويند

مجنون تويي

كه ليلي من شدي!