مهرام و ذوب‌آهن، قهرمان و نايب‌قهرمان فصل گذشته بسكتبال باشگاهي در ايران، نمايندگان ما در اين رقابت‌ها هستند. بازي‌هايي كه در دو گروه 5 تيمي و در دو زمان و مكان متفاوت برگزار مي‌شود. ذوب‌آهن از امروز(13 دي) در سوريه به ميدان مي‌رود و مهرام از 22 دي بازي‌هايش را در اردن برگزار مي‌كند.

ذوب‌آهن و مهرام با سابقه 4 سال قهرمان كردن ايران در رقابت‌هاي بسكتبال جام باشگاه‌هاي آسيا، وارد مرحله اول بازي‌هاي منطقه غرب قاره كهن مي‌شوند. در غرب آسيا تيم‌هاي مقتدري حضور دارند. مي‌توان گفت تيم‌هايي كه از اين بخش آسيا به رقابت‌هاي نهايي صعود مي‌كنند در حقيقت مدعيان اصلي قهرماني هستند. در 5 سال گذشته به جز قطر و امارات از منطقه خليج فارس كه در بين 3 تيم برتر قرار گرفتند، ساير تيم‌ها از غرب آسيا بودند. تيم‌هاي صباباتري و مهرام با 4 بار قهرماني پيشتازند و تيم‌هاي اردن و سوريه و لبنان در مكان‌هاي بعدي قرار گرفته‌اند.

10 سالي هم مي‌شود كه چيني‌ها نمي‌آيند يا ژاپن كه باشگاهي قوي ندارد و كره‌اي‌ها كه معمولا حضور نيم‌بند دارند. برگزاري ليگ‌هاي اين كشورها همزمان با بازي‌هاي باشگاه‌هاي آسيا، برگزاري رقابت‌هاي متعدد در شرق آسيا و بي‌تفاوتي چيني‌ها براي شركت در اين جام باعث شده تا طي دوره 10 ساله اين رقابت‌ها، بيشتر شاهد هنرنمايي تيم‌هاي غرب به ويژه نمايندگان كشورمان باشيم. البته اين بدان معنا نيست كه چون چيني‌ها نمي‌آيند پس ما قهرمانيم. در جام ملت‌هاي آسيا دو بار قهرماني ايران كه يك بار با اقتدار در خاك چين و پس از غلبه بر اين تيم به دست آمد خود گوياي پويايي و صلابت بسكتبال ايران است. حتي در اين سال‌ها باشگاه‌هاي چيني برابر نمايندگان ايران در تورنمنت‌هاي دوستانه حرفي براي گفتن نداشتند. مثل قهرماني مهرام در بازي‌هاي 4 جانبه چين كه تابستان 1388 برگزار شد. بنابراين قدرت بسكتبال ايران در رده باشگاهي بر كسي پوشيده نيست.

باشگاهي مثل مهرام كه 2 سال پي در پي با مصطفي هاشمي قهرمان آسيا شده، كار حرفه‌اي را در سطح بالايي دنبال كرد تا حائز رتبه و استانداردهاي بين‌المللي شود.پيش از اين تيم، صباباتري با مهران شاهين‌طبع اين مسير سخت را طي كرده بود. امسال مهرام به اتفاق ذوب‌آهن اصفهان، در جاده قهرماني باشگاه‌هاي آسيا گام برمي‌دارند. ذوب آهن تجربه بازي در آسيا را از سال‌هاي قبل دارد. اين تيم پارسال نتوانست از بازي‌هاي غرب صعود كند، اما فرزاد كوهيان براي بازي‌هاي امسال اميدوار است. از سوي ديگر مهرام، مدافع قهرماني با غيبت محمدصمد نيكخواه بهرامي و از دست دادن حامد آفاق در فصل نقل و انتقالات، شرايط تازه‌اي را تجربه مي‌كند.

مهرام قهرماني غرب آسيا را در تهران به دست آورد و خرداد ماه گذشته بر بام آسيا ايستاد تا به عنوان مدافع قهرماني در بازي‌هاي 2011 به دنبال سومين قهرماني پي‌درپي خود باشد. اين تيم بهترين امكانات را در وضعيت فعلي بسكتبال باشگاهي ايران دارد. مهرام جمعي از بهترين‌هاي ليگ برتر بسكتبال را در اختيار دارد كه كادر فني خوب و مديريت و سرپرستي ايده‌آل تاكنون كمك شاياني به كسب نتايج مطلوب تيم در همه بازي‌ها كرده است. بسكتبال ايران از اين بابت كه مثل تيم مهرام، كم دارد غبطه مي‌خورد. قهرمان ايران و آسيا امروز در جايگاهي قرار گرفته است كه مي‌تواند براي تيم‌هايي كه مي‌خواهند در بخش خصوصي وارد تيمداري شوند يك الگوي تمام‌عيار باشد. مهرام امسال مهران شاهين‌طبع و محمد كسايي‌پور را در كادر فني خود دارد كه برخي معتقدند وظيفه اين دو سخت است، اما از طرفي گفته مي‌شود شرايط براي كار در مهرام راحت‎ است. چون با شرايط موجود مي‌توان تمركز بيشتري روي كارها داشت. اگر عنوان مهرام بزرگ‌تر است به همان اندازه امكاناتش هم بيشتر و بهتر است. مهرام در مسابقات باشگاه‎هاي غرب آسيا به مصاف نمايندگاني از اردن، سوريه، عراق و لبنان مي‌رود. ديدارهاي اين گروه با فاصله چند روز نسبت به گروه A از 22 دي ماه و در اردن برگزار مي‎شود. اين دو گروه به لحاظ سطح قدرت تيم‎ها تفاوتي با هم ندارند و فاصله تيم‌ها با يكديگر خيلي زياد نيست. گروه‌بندي تيم‌ها كاملا متعادل است.

مهرام نخستين ديدار خود را در اين مرحله از مسابقات مقابل ميزبان بازي‎ها برگزار مي‎كند. اردني‌ها در روز اول كه هنوز تيم‌ها براي يكديگر ناشناخته‌اند با مهرام بازي خواهند كرد تا بلكه از فرصت‌هاي ميزباني مرتبط با روز اول رقابت‌ها استفاده كنند. مهرام به دليل دير در اختيار گرفتن بازيكنان ملي پوش خود فرصت زيادي تا هماهنگي نداشته، اما بازي‌هاي ليگ تا 3 هفته آغازين سبب مي‌شود اين تيم آمادگي بيشتر خود را محك بزند. استفاده از بازيكنان خارجي نيز در زمره اهداف مهرام قرار دارد. تاكنون حضور مهدي كامراني، صمد نيكخواه بهرامي، جواد داوري، مهراد آتشي، بابك نظافت، عليرضا هنردوست، فريد زرقي، افشين آرياجو، كاوه نورافزا و محمد زارعي در تركيب تيم بسكتبال مهرام نهايي شده است.

ذوب‌آهن يكي ديگر از نمايندگان ايران در رقابت‎هاي بسكتبال 2011 باشگاه‌هاي غرب آسياست كه در گروه A با نمايندگاني از لبنان، اردن، سوريه و يمن ديدار مي‌كند. ديدارهاي اين گروه ازامروز ( 13 دي) در سوريه آغاز مي‎شود. ذوب‌آهن در نخستين ديدار خود بايد به مصاف الرياضي لبنان برود كه يكي از تيم‎هاي هميشه مدعي است. الرياضي در جام امارات كه از جام‌هاي معتبر آسياست صاحب عناوين بسياري است، اما در باشگاه‌هاي آسيا سابقه قهرماني ندارد. در عين‌حال نبايد از الجلا سوريه غافل شد. اين تيم در دوره‌هاي پيشين عناوين نايب‌قهرماني باشگاه‌هاي آسيا را در كارنامه دارد و امسال ميزبان است. اين‌دو تيم خطرناك‌ترين حريفان ذوب‌آهن هستند.

در كل تفاوت زيادي بين حريفان‎ غرب آسيا وجود ندارد. همه آنها براي اين رقابت‎ها برنامه دارند. ضمن اين‌كه در كشوري مانند لبنان مسابقات باشگاهي آغاز شده است. اين به هماهنگي نماينده اين كشور كمك مي‌كند! در مجموع ديدار مقابل اعراب آن هم در يك كشور عربي سخت است. خصوصا اين كه از شرايط جديد هيچ يك از اين تيم‌ها خبر نداريم. يك عامل تعيين‌كننده در اين رقابت‌ها نوع و كيفيت استخدام بازيكنان خارجي است.اين بازيكنان چنانچه در شرايط بالايي قرار داشته باشند كار نمايندگان تيم‌ها سخت مي‌شود. تيم اصفهاني بازيكناني مانند اوشين ساهاكيان، علي باهران، آرن داوودي، كرم احمديان و محمد امجد را همچون سال گذشته در تركيب دارد. حامد آفاق و مهدي اسماعيلي بازيكنان جديد تيم هستند. ضمن اين كه اوسمان بارو هم از سنگال و به عنوان بازيكن پست 5 به تركيب تيم اضافه شده است. البته فرزاد كوهيان سرمربي ذوب‌آهن براي جذب بازيكن خارجي دوم هم برنامه دارد!

محمد رضاپور 
جام‌جم

اين مربي كروات، روز گذشته پس از امضاي قرارداد 6 ماهه‌اش در جمع خبرنگاران گفت: «فكر نمي‌كردم پس از 12 سال دوباره به فوتبال ايران برگردم، اما به سفارش استانكو كه مي‌گفت پرسپوليس تيم بزرگي است و مربيگري در آن يك فرصت است، به ايران آمدم.»

مياچ كه شناختش از پرسپوليس به تماشاي فيلم دو بازي اين تيم مقابل استقلال و سايپا خلاصه مي‌شود، ادامه داد: «من تجربه 22 سال مربيگري را در كارنامه خود دارم و مطمئنم كه مي‌توانم در جايگاه خودم به پرسپوليس كه از پتانسيل‌هاي خوبي براي موفق شدن برخوردار است، كمك كنم.»

اين مربي كه سابقه حضور در كادر فني تيم ملي ايران را در زمان سرمربيگري ايويچ دارد معتقد است چند فكر، بهتر از يك فكر خواهد بود. اعتقادي كه علي دايي هم پس از بازگشت دوباره‌اش به پرسپوليس آن را سرلوحه قرار داده است. سرمربي قرمزها، ديروز و در پايان آخرين تمرين شاگردانش قبل از سفر به تركيه، با ابراز خوشحالي از اضافه شدن دستيار سابق ايويچ به كادر فني گفت: «مياچ مربي بسيار خوبي است كه مي‌تواند در ادامه فصل به ما كمك كند. با شناختي كه از هاشميان دارم فكر مي‌كنم او هم مي‌تواند با توانايي‌ها و تجربه‌اش به ما كمك كند. اگر غير از اين فكر مي‌كردم هيچ يك از اين دو نفر را جذب نمي‌كردم.»

دايي اين را در پاسخ به آنهايي كه تصميمات اخير را تحميلي مي‌دانند مطرح كرد و در رابطه با بازگشت خود به پرسپوليس پس از استعفا از سرمربيگري اين تيم گفت: «من يا نبايد بر مي‌گشتم يا حالا كه برگشته‌ام با قدرت‌تر به كار خود ادامه مي‌دهم. همه ما سعي‌مان اين است كه نتايج نيم فصل اول را به فراموشي بسپاريم و با همكاري يكديگر بهترين نتايج را در بقيه بازي‌ها كسب كنيم.»

پرسپوليسي‌ها بامداد امروز به تركيه رفتند تا در اردوي يك هفته‌اي خود در اين كشور در تورنمنتي با حضور تيم‌هاي اينتراخت فرانكفورت، آنتاليا اسپور و كلن شركت كنند. قرمزها در نخستين بازي خود روز پنجشنبه به مصاف اينتراخت مي‌روند.

امسال هم به رغم گرماي غيرمعمولي كه در مهر و آبان بر روسيه حاكم بود و دير رسيدن يخبندان زمستاني به اين كشور در همين زمان پايان گرفت و زنيت كه در سال‌هاي اخير احيا شده، با پيروزي صفر ـ 5 بر تيم روستوف در 2 هفته مانده به پايان مسابقات ليگ، قهرماني خود را قطعي و نتايج 2 هفته پاياني را در اين امر بي‌تاثير كرد.

در روزي كه 22 هزار تماشاگر در استاديوم پتروفسكي شهر سنت‌پترزبورگ گرد آمده بودند ، زنيت در برابر روستوف نمايش قدرت داد و جاي حرف و بحثي را باقي نگذاشت. با در هم شكستن روستوف، برتري زنيت بر نزديك‌ترين رقيبش در صدر جدول كه زسكامسكوي معروف بود به 8 امتياز رسيد كه طبعا فقط در دو ديدار باقيمانده قابل جبران نبود.

حتي روبين قازان پديده روسي 2 فصل اخير ليگ قهرمانان اروپا نيز نتوانست مانع از قهرماني زنيت در فصل اخير ليگ روسيه شود. زنيت كه اولين قهرماني‌اش را در ليگ روسيه به سال 2007 با مربيگري ديك ادووكات هلندي تجربه و آن را در سال 2008 تكرار كرد و طي 2 سال مربيگري وي جام يوفا را هم برد، در بازي با روستوف از آغاز تا پايان بر حريف برتري داشت و با اين كه تا دقيقه 40 نتوانست گلزني كند، اما وقتي در آن لحظه توسط دانكو لازوويچ مهاجم صربستاني خود موفق به گلزني شد، سوار بر بازي شد و گل‌هاي بعدي‌اش را هم توسط امثال سرگي سماك، الكساندر كرژاكوف و الكساندر بوخاروف زد و كار را تمام كرد.

هرگونه كه به تجديد قهرماني زنيت نگاه كنيم، لوچانو اسپالتي اين را يك عامل مهم در راه احياي خود و اعاده حيثيت‌اش مي‌داند. اين ايتاليايي سر تراشيده و مبتكر در همان هفته دوم از فصل 2010ـ2009 ليگ ايتاليا به سبب قبول دو شكست متوالي با تيم آ.اس.رم و البته با پشتوانه ناكامي‌هاي مكررش در طول فصل قبلي، از جالو روسي بيرون رانده شد و همگان خاطره 4 سال حضور موفق قبل وي در پايتخت ايتاليا را از ياد بردند. اسپالتي بعد از آن بود كه به كلي از ايتاليا و (سري A)‌ رفت و جذب ليگ روسيه شد و با اين اوصاف و همان‌طور كه پيشتر گفتيم حق دارد كه حتي به رغم تفاوت‌هاي عظيم دو ليگ و رجحان آشكار زنيت بر رقبايش در روسيه (در تضاد با شرايط رم در كالچو)‌ قهرماني اخير را سند صلاحيت خود بينگارد.

او چند هفته بعد از اين موفقيت مي‌گويد:‌«كار ما آنقدرها هم آسان نبود و حتي در همين مسابقه با روستوف نيز در اوايل وقت فشار روحي و فكري روي ما وجود داشت. همه انتظار داشتند كه ما حتما اين بازي را ببريم و كار را در همان هفته تمام كنيم و آن را به هفته‌هاي بعدي نكشانيم و اين خودش يك قيد و بند بر دست و پاي ما بود. در طول فصل از اين موارد كم نداشتيم اما فكر مي‌كنم به خاطر طبيعت حرفه‌‌اي نفرات‌مان توانستيم بر اين گونه مسائل فائق آييم و به آنچه مي‌خواهيم برسيم. براي ما از هر چيزي شيرين‌تر اين نكته بود كه برد منجر به قطعي شدن قهرماني (در برابر روستوف)‌ در زمين خودمان و در ورزشگاه شهرمان حاصل آمد و در نتيجه مردم و هواداران توانستند در محيطي خودي و در كوچه و خيابان‌هاي سنت پترزبورگ جشن خود را بر پا دارند و اين كار با ابعاد كوچك‌تر و قلت جمعيت در زمين حريفان صورت نگيرد.»

اما نتايج فصل جاري اين مسابقات كه از 5 آبان به راه افتاد و اواخر خرداد 90 پايان مي‌گيرد حاكي از بيداري مجدد اسپرز و تبديل شدن دوباره اين تيم به مدعي جدي قهرماني است.

فصل جاري با تلاش لس‌آنجلس ليكرز براي كسب سومين قهرماني متوالي‌اش شروع شده و بوستون سلتيكز قهرمان فصل 2008 و نايب‌قهرمان 2010 نيز يك تيم نيرومند است اما ميامي هيت به رغم اضافه‌كردن پر سر و صداي لبرون جيمز و كريس بوش به دوواين ويد هنوز به وزنه و قدرتي بدل نشده است كه گمان مي‌رفت از ابتداي فصل قبضه‌كننده ليگ باشد. در چنين شرايطي اوجگيري مجدد سن آنتونيو و رسيدنش به 11 برد متوالي در نيمه دوم آبان‌ و اوايل آذر حاكي از دوباره مدعي شدن تيمي است كه نظم بازي‌اش شهره بوده و مهره‌هايش به سبب سال‌ها بازي در كنار هم حتي با چشم‌هاي بسته هم يكديگر را در زمين مي‌يابند.

اسپرز در دهه اخير هميشه بر مثلث اصلي تهاجمي‌اش متشكل از تيم دانكن آمريكايي، مانو جينوبيلي آرژانتيني و توني پاركر فرانسوي تكيه داشته است و هرگاه آنها به حركت درآمده‌اند اين تيم قوي‌ترين حريفان خود را نيز برده است.

با اين حساب اصلا جاي تعجب ندارد كه سبب اصلي احياي اسپرز بعد از گذراندن 3 سال كم‌ثمر در N.B.A همين 3 نفر بوده باشند. در اوايل آذر كه اسپرز در زمينش اورلاندو مجيك نايب‌قهرمان فصل 2009 ليگ و تيم مجهز به دووايت هاوارد (ملقب به سوپرمن) را 97 ـ 106 شكست داد، همين 3 بازيكن فني و چالاك دمار از روزگار حريف درآوردند و بسيار سرحال نشان دادند.

در آن روز جينوبيلي 25 امتياز كسب كرد و پاركر هم 24 پوئن و 10 پاس گل را بر آن افزود. اين چنين بود كه يازدهمين برد متوالي اسپرز به ثبت رسيد و با بالغ شدن كارنامه اين تيم به 12 برد و يك باخت بهترين شروع در تاريخ حيات اين باشگاه در سال‌هاي طولاني شركتش در مسابقات N.B.A شكل گرفت. شروع درخشاني كه حتي در 4 سال منتهي به قهرماني اسپرز هم نظير آن مشاهده نشده بود. اضافه بر اين تعداد پيروزي‌هاي پياپي اسپرز طولاني‌ترين نوار برد اين تيم در 3 سال اخير به شمار مي‌آمد و حريفان و ناظران بوضوح احساس كردند تيمي كه قافيه را در سال‌هاي اخير به طور محسوس به ليكرز و سلتيكز باخته بود، دوباره احيا شده است و مي‌خواهد از نو قهرمان شود. جينو بيلي در آستانه زمستان 2011 مي‌گويد: در ابتداي فصل گفتند بردهاي ما در برابر رقبايي معمولي بوده اما حالا كه يوتا، فينيكس و اورلاندو را هم برده‌ايم، مجبورند حرف‌هايشان را تعديل كنند.

جيمز نلسون بازيكن كارساز اورلاندو از افراد پرشماري است كه اعتقاد دارد در فصلي كه قرار بود زمان شكل‌گيري سيطره ميامي هيت و اين امر وسيله‌اي براي پايان ـ ولي موقتي ـ جولان تيم‌هاي ليكرز و سلتيكز باشد، اسپرز با بازي‌هاي خوب و تهاجمي و حساب‌شده‌اش معادلات قبلي را به‌هم ريخته و شانس‌داران قهرماني را به يك چند‌ضعلي غيرقابل تشخيص تبديل و موضوع را مبهم‌تر و پيچيده‌تر كرده كه در پايان فصل سر بر آوردن هر واقعه‌اي از درون آن محتمل است و كمتر چيزي را مي‌توان در ارتباط با آن حدس زد.

يك ويژگي جالب اسپرز توانايي گل كردن پرتاب‌هاي 3 امتيازي‌اش در اين فصل بوده است و در بازي با اورلاندو مجيك كه مورد اشاره قرار گرفت، از 19 مرتبه تلاش مردان اسپرز براي فروريختن سبد حريف از پشت محوطه 3 امتيازي آنها 12 بار به هدف زدند و موارد و مسابقاتي را هم در اين فصل داشته‌ايم كه اسپرز 87 درصد پرتاب‌هاي 3 امتيازي‌اش را گل كرده كه مساله واقعا عجيبي بوده است.ديگر ويژگي مفيد اسپرز درخشش‌هاي گاه به گاه ساير بازيكنان اين تيم و افرادي بجز مثلث مذكور و منجمله مت بونر بوده است. توني پاركر مرد اول بسكتبال فرانسه در واپسين روزهاي پاييز 2010 مي‌گويد: همه ما از نحوه بازي و قاطعيت بونر در اين فصل لذت برده‌ايم و او زماني درخشيده كه يارگيري حريفان روي من، جينو بيلي و دانكن شدت گرفته است. معتقدم جينو بيلي در تمام طول فصل جاري خوب كار كرده و حتي در يكي از 15 بازي نخست ما بد ظاهر نشده است. نه فقط تحرك‌مان در طول و عرض زمين بهتر از گذشته شده، در پرتاب‌هايمان به سمت سبد نيز بهتر و دقيق‌تر از گذشته عمل كرده‌ايم. فكر مي‌كنم هريك از اعضاي اين تيم هرچه از دستش برمي‌آمده، انجام داده است.

تيم دانكن كه در 12 سال اخير ستون اصلي اسپرز بوده و بعد از بازنشستگي ديويد رابينسون (ملقب به ادميرال) تبديل به نماد اين باشگاه شده، امسال مجددا همان پايه و بنياد تيم جلوه كرده و به طور متوسط در هر بازي 16 پوئن براي سن آنتونيو كسب نموده و اين تيم رشارد لوييس مجرب را هم در اختيار داشته كه هميشه مي‌توان روي او حساب كرده و بسيار منظم و سريع اسپرز را روي خط دلخواه بازي‌اش قرار مي‌دهد.حرف آخر در مورد اسپرز را هم جيمز نلسون مي‌زند. مهاجم كلافه‌شده اورلاندو مي‌گويد: بازي اخيرمان با اسپرز تجربه بدي براي ما بود. هر موقع كه تعدادي امتياز مي‌اندوختيم و خودمان را بالا مي‌كشيديم رقيب با مهاجمان پرشمارش كه معلوم نبود از كجاي زمين سبز مي‌شوند، باز از ما فاصله مي‌گرفت. اين روزها بازي با اسپرز واقعا سخت است.